تحصیلات عالی به زبان انگلیسی در آلمان در سال ۲۰۲۵: شرایط، رشته‌ها و دانشگاه‌های موجود

آلمان یکی از مهم‌ترین مقاصد تحصیلی در سطح جهان به‌شمار می‌رود. دلیل آن کیفیت بلند سیستم آموزشی و همچنان پایین‌بودن نسبی مصارف تحصیل (به‌خصوص در بسیاری از دانشگاه‌های دولتی) در مقایسه با کشورهای دیگر است. با افزایش گرایش بین‌المللی در دانشگاه‌های آلمان، تحصیل به زبان انگلیسی نه تنها در مقاطع ماستری و دکتورا، بلکه در شمار قابل توجهی از برنامه‌های لیسانس نیز ممکن شده است.

در این مقاله، به‌طور مفصل در مورد امکان تحصیل به زبان انگلیسی در آلمان، تعداد دانشگاه‌ها و برنامه‌ها، رشته‌های رایج، پوشش مقاطع لیسانس، ماستری و دکتورا، فرصت‌های تحصیل در Universität، Hochschule و Fachhochschule و در نهایت، امکان آموزش‌های مسلکی (Ausbildung) به زبان انگلیسی صحبت می‌کنیم.

۱. آیا تحصیل به زبان انگلیسی در آلمان ممکن است؟

بله، تحصیل به زبان انگلیسی در شمار رو به افزایش مؤسسات تحصیلات عالی در آلمان ممکن است.

آلمان در تلاش است برنامه‌های درسی بین‌المللی را گسترش دهد و محصلان خارجی بیش‌تری را جذب کند؛ به‌ویژه در بخش‌های علوم، تکنالوژی و تجارت که رقابت جهانی در آن‌ها شدید است.

مشوره سئو (SEO): پیشنهاد می‌شود برای پیدا کردن برنامه‌های انگلیسی‌زبان در دانشگاه‌های آلمان از پایگاه‌های معتبر مانند پلتفرم DAAD (سرویس تبادله اکادمیک آلمان) استفاده کنید.

۲. تعداد دانشگاه‌هایی که برنامه‌های انگلیسی‌زبان ارائه می‌دهند

دانشگاه‌های دولتی:

بیشتر دانشگاه‌های بزرگ دولتی (Universitäten) حداقل در مقاطع ماستری و دکتورا برنامه‌هایی به زبان انگلیسی دارند.

در سال‌های اخیر تعداد برنامه‌های لیسانس به زبان انگلیسی افزایش یافته است؛ اما تمرکز اصلی هنوز روی رشته‌های مشخص مانند مدیریت و انجنیری می‌باشد.

دانشگاه‌ها و مؤسسات خصوصی:

بسیاری از دانشگاه‌ها و مؤسسات خصوصی – به‌خصوص مدارس تجارت و مراکز تخصصی – برنامه‌های زیادتری را به زبان انگلیسی در سطح لیسانس و ماستری ارائه می‌کنند.

این مؤسسات معمولاً بر بُعد بین‌المللی خود تأکید دارند تا محصلان را از کشورهای مختلف جذب کنند.

Hochschule / Fachhochschule (دانشگاه‌های علوم تطبیقی):

شماری از دانشگاه‌های علوم تطبیقی نیز برنامه‌هایی به زبان انگلیسی ارائه می‌دهند؛ به‌ویژه در رشته‌های انجنیری تطبیقی، تکنالوژی معلوماتی، مدیریت تجارت و دیزاین.

احصائیه به‌روز برای سال ۲۰۲۵:

طبق برآوردهای غیررسمی و گزارش‌های اکادمیک، تعداد برنامه‌های تحصیلی ارائه‌شده به زبان انگلیسی در مقاطع لیسانس، ماستری و دکتورا در مجموع، از ۲۰۰۰ برنامه در دانشگاه‌ها و مؤسسات مختلف آلمان گذشته است.

۳. کدام رشته‌ها به زبان انگلیسی تدریس می‌شوند؟

مدیریت و اقتصاد:

• مدیریت تجارت بین‌المللی (International Business)

• اقتصاد بین‌المللی (International Economics)

• بازاریابی و مدیریت مالی

انجنیری و تکنالوژی:

• انجنیری نرم‌افزار (Software Engineering)

• انجنیری موتر (Automotive Engineering)

• انجنیری مکاترونیک (Mechatronics)

علوم طبیعی:

• کیمیا (شیمی) تطبیقی

• ساینس‌های حیاتی (Life Sciences)

• علوم محیط‌زیست

علوم اجتماعی و انسانی:

• روابط بین‌الملل (International Relations)

• جامعه‌شناسی تطبیقی (Applied Sociology)

رشته‌های هنری و دیزاین:

• طراحی یا دیزاین صنعتی (Industrial Design)

• دیزاین گرافیک و دیجیتال

۴. آیا این امکان شامل لیسانس، ماستری و دکتورا می‌شود؟

لیسانس (Bachelor):

تعداد برنامه‌های لیسانس به زبان انگلیسی افزایش یافته است، اما هنوز نسبت به برنامه‌های ماستری کم‌تر است. این دوره‌ها بیش‌تر در رشته‌های تخنیکی و مدیریتی متمرکز می‌باشند.

برخی دانشگاه‌های خصوصی برای جذب محصلان بین‌المللی، بیشتر برنامه‌های لیسانس خود را به زبان انگلیسی ارائه می‌کنند.

ماستری (Master):

برنامه‌های ماستری بیش‌ترین سهم را در میان دوره‌های انگلیسی‌زبان دارند. دانشگاه‌های دولتی و خصوصی طیف وسیعی از برنامه‌های بین‌المللی در این مقطع عرضه می‌کنند.

این برنامه‌ها رشته‌های انجنیری، اقتصاد، مدیریت و تکنالوژی‌های پیشرفته را دربرمی‌گیرند.

دکتورا (PhD):

بسیاری از برنامه‌های دکتورا در آلمان – به‌ویژه برنامه‌های ساختاریافته دکتورا – به زبان انگلیسی ارائه می‌شوند، مخصوصاً در رشته‌های علمی و تخنیکی.

حتی در مسیر سنتی دکتورا نیز در بسیاری موارد می‌توانید رساله خود را به زبان انگلیسی بنویسید؛ مشروط بر این‌که استاد رهنما و دیپارتمنت مربوطه موافق باشند.

۵. آیا این امکان در Universität، Hochschule، Fachhochschule و دوره‌های Ausbildung وجود دارد؟

Universität (دانشگاه):

بله، دانشگاه‌ها تعداد زیادی از برنامه‌های انگلیسی‌زبان را به‌خصوص در مقاطع ماستری و دکتورا و هم‌چنان در برخی برنامه‌های لیسانس ارائه می‌کنند.

Hochschule / Fachhochschule (دانشگاه‌های علوم تطبیقی):

در این مؤسسات نیز تعداد برنامه‌های بین‌المللی رو به افزایش است و تمرکز آن‌ها بیش‌تر روی آموزش عملی، به‌خصوص در رشته‌های تکنالوژی معلوماتی، انجنیری و مدیریت تجارت می‌باشد.

شمار برنامه‌های انگلیسی‌زبان در این نوع دانشگاه‌ها هنوز کمتر از دانشگاه‌های سنتی است، اما به‌طور دوام‌دار در حال افزایش است.

Ausbildung (آموزش مسلکی):

در اکثر برنامه‌های سنتی Ausbildung، درس‌ها و آموزش عملی به زبان آلمانی انجام می‌شود؛ زیرا کارآموزان مستقیم با بازار کار محلی و مشتریان آلمانی‌زبان سر و کار دارند.

ممکن است پروژه‌های نمونه (پایلوت) وجود داشته باشد که بخشی از محتوا را به زبان انگلیسی ارائه کنند، مثلاً در بعضی سکتورهای فنی یا سیاحتی؛ اما این موارد محدود بوده و عمومیت ندارند.

۶. شرایط و الزامات

شرایط زبان:

دانشگاه‌ها معمولاً برای ثبت‌نام در برنامه‌های انگلیسی‌زبان، مدرک زبان مانند IELTS یا TOEFL با نمره حداقل تعیین‌شده از طرف خود برنامه مطالبه می‌کنند.

اگر کل برنامه به زبان انگلیسی باشد، در بسیاری موارد سند زبان آلمانی ضروری نیست. با وجود این، آشنایی ابتدایی با زبان آلمانی برای زندگی روزمره و یافتن شغل در آلمان بسیار مفید خواهد بود.

سند فراغت مکتب یا دانشگاه:

متقاضیان لیسانس باید دارای سند مکتب (دیپلوم ثانوی) معادل ابیتور آلمان (Abitur) یا سند معادل آن بر اساس قوانین آلمانی باشند.

برای ماستری و دکتورا، اسناد تحصیلی قبلی شما توسط نهادهایی مانند Uni-Assist یا کمیته پذیرش دانشگاه ارزیابی می‌گردد.

نمرات و رقابت (Numerus Clausus):

میانگین نمرات مورد نیاز (NC) بسته به دانشگاه و رشته تحصیلی تفاوت می‌کند.

در برخی رشته‌ها، شرط نمره زیاد سخت نیست؛ اما در رشته‌های طبی و بسیاری از رشته‌های انجنیری معمولاً به نمرات بلندتر نیاز است.

۷. مزایای تحصیل به زبان انگلیسی در آلمان

فرصت‌های کاری بین‌المللی:

فراغت از برنامه‌های بین‌المللی انگلیسی‌زبان شما را برای کار در آلمان و سایر کشورها آماده می‌سازد؛ به‌ویژه اگر در جریان تحصیل، تجربه کار یا پروژه در محیط بین‌المللی کسب کرده باشید.

شبکه‌سازی بین‌المللی:

محیط‌های دانشگاهی انگلیسی‌زبان محصلانی از کشورهای مختلف را گردهم می‌آورند. این موضوع به شما کمک می‌کند تا شبکه‌های حرفه‌ای و بین‌المللی قوی بسازید.

یادگیری زبان آلمانی در کنار انگلیسی:

هرچند برنامه تحصیلی شما ممکن است کاملاً انگلیسی‌زبان باشد، اما به‌شدت توصیه می‌شود زبان آلمانی را نیز در کنار آن بیاموزید تا ادغام شما در جامعه آلمان و ورود به بازار کار آسان‌تر شود.

۸. مشوره‌های مهم برای کسانی که می‌خواهند به زبان انگلیسی در آلمان تحصیل کنند

جست‌وجوی زودهنگام:

حداقل یک سال پیش از آغاز برنامه، جست‌وجو برای یافتن رشته و دانشگاه مناسب را شروع کنید. به ضرب‌الاجل‌های تسلیم درخواست که در هر دانشگاه متفاوت است، توجه جدی داشته باشید.

بیمه صحی:

اگر از خارج اتحادیه اروپا درخواست می‌دهید، هنگام تقاضا برای ویزای تحصیلی لازم است بیمه صحی مورد تأیید آلمان را ارائه کنید.

مسکن و مصارف زنده‌گی:

حتی اگر تحصیل شما در دانشگاه دولتی رایگان یا کم‌هزینه باشد، کرایه خانه و مصارف زنده‌گی در بعضی شهرهای آلمان بلند است. بنابراین تنظیم و پلان‌گذاری درست مالی بسیار مهم است.

اعتبار اکادمیک:

بررسی کنید که برنامه تحصیلی انتخابی شما در کشور مبدأ و نزد نهادها و کارفرمایان آینده‌تان به رسمیت شناخته می‌شود یا خیر.

یادگیری ابتدایی زبان آلمانی:

حتی اگر رشته شما کاملاً به انگلیسی است، داشتن سطح A2 یا B1 زبان آلمانی باعث می‌شود که کارهای روزمره، مراجعۀ اداری و پیدا کردن کار نیمه‌وقت برای شما بسیار ساده‌تر شود.

۹. جمع‌بندی

تحصیلات عالی به زبان انگلیسی در آلمان گزینه‌ای جذاب و در حال گسترش است که در مقاطع مختلف (لیسانس، ماستری، دکتورا) و در انواع مؤسسات (Universität، Hochschule/Fachhochschule) در دسترس می‌باشد. برنامه‌های انگلیسی‌زبان حوزه‌های وسیعی را پوشش می‌دهند؛ از تکنالوژی و انجنیری گرفته تا مدیریت و علوم طبیعی.

در حالی‌که برنامه‌های Ausbildung عمدتاً به زبان آلمانی برگزار می‌شوند، آلمان هم‌چنان در تلاش است تا با ارائه برنامه‌های باکیفیت بین‌المللی، محصلان خارجی بیش‌تری را جذب کند.

اگر می‌خواهید بدون تسلط کامل به زبان آلمانی در این کشور درس بخوانید، به‌خصوص در دانشگاه‌ها و مؤسسات دولتی و خصوصی با گرایش بین‌المللی، گزینه‌های خوبی به زبان انگلیسی خواهید یافت. با این وجود، یادگیری عملی زبان آلمانی برای ادغام بهتر در جامعه و موفقیت در بازار کار اهمیت اساسی دارد. تحقیق زودهنگام، آمادگی درست برای شرایط پذیرش و زبان و استفاده از مشوره متخصصان اکادمیک از عناصر کلیدی یک تجربه موفق تحصیلی در آلمان در سال ۲۰۲۵ و بعد از آن است.

یادداشت: تعداد برنامه‌ها و شرایط پذیرش می‌تواند از یک دانشگاه تا دانشگاه دیگر و از یک سال تا سال بعد متفاوت باشد. پس قبل از تصمیم‌گیری نهایی، حتماً به وب‌سایت‌های رسمی دانشگاه‌ها مراجعه کنید و آخرین معلومات را به‌دست آورید.

* تیم نویسندگان و ویراستاران وب‌سایت ما تلاش می‌کند با تحقیق گسترده و مراجعه به منابع متعدد، معلومات دقیق و معتبر در اختیار شما قرار دهد. با آن‌هم، امکان دارد اشتباهاتی رخ دهد یا بعضی معلومات هنوز به‌طور نهایی تأیید نشده باشد. بنابراین، لطفاً مطالب این مقاله را به‌عنوان یک مرجع ابتدایی در نظر بگیرید و برای دریافت معلومات قطعی و رسمی، همیشه با نهادها و ادارات مسئول در تماس شوید.