Almanya’da BAMF nedir? Kapsamlı Rehber*
BAMF, Bundesamt für Migration und Flüchtlinge kelimelerinin kısaltmasıdır ve Türkçe’ye “Federal Göç ve Mülteciler Dairesi” olarak çevrilebilir. Almanya’da göç, iltica ve uyum (entegrasyon) politikalarının merkezinde yer alan en önemli kurumların başında gelir. Artan göç hareketleri ve çeşitlenen göç biçimleriyle birlikte BAMF’ın görev ve sorumlulukları da giderek önem kazanmıştır. Bu yazıda, 2025’e kadar olan en güncel bilgiler doğrultusunda BAMF’ın görevlerini, yapısını, sunduğu programları ve Almanya’daki uyum sürecindeki rolünü detaylı şekilde ele alıyoruz.
Federal Göç ve Mülteciler Dairesi (BAMF), Almanya Federal İçişleri Bakanlığı’na (Bundesministerium des Innern) bağlı bir kurumdur. Göç, iltica ve entegrasyonla ilgili politikaların hazırlanması ve uygulanmasından, mülteciler ve sığınmacıların işlemlerinden ve çeşitli uyum projelerinin koordinasyonundan sorumludur. BAMF, 2000’li yılların başında iltica mevzuatı çerçevesinde kurulmuş, özellikle 2015–2016 yıllarındaki mülteci akınıyla birlikte çok daha görünür ve kritik bir role kavuşmuştur.
İlk adım: Sığınmacılar, iltica başvurularını genellikle bir ilk kabul merkezinde (Erstaufnahmeeinrichtung) yaparlar.
Görüşme ve değerlendirme: BAMF görevlileri, başvuru sahibinin kimliğini ve iltica sebeplerini sorgular ve değerlendirme sonucunda iltica, mülteci statüsü, ikincil koruma (subsidiärer Schutz) veya başka bir koruma türü verilip verilmeyeceğine ya da başvurunun reddedileceğine karar verir.
İtiraz hakkı: Reddedilmesi durumunda, başvuru sahibi idare mahkemesine dava açabilir.
Nitelikli iş gücü göçü dâhil olmak üzere yasal göçü planlamak ve düzenlemek için stratejiler geliştirmek.
Öğrenciler, çalışanlar ve diğer grupların Almanya’ya giriş ve ikamet koşullarını değerlendirmek.
Uyum kursları (Integrationskurse) için finansman ve organizasyon sağlamak; bu kurslar dil eğitimini, ayrıca Almanya’daki günlük yaşam, hukuk ve kültürle ilgili oryantasyon derslerini içerir.
Mültecilerin ve göçmenlerin sosyal ve ekonomik yaşama katılımını güçlendiren projeleri desteklemek.
Almanya’ya göç etmek isteyenlere vize, oturum ve hukuki süreçler hakkında güvenilir bilgi sunmak.
Sivil toplum kuruluşlarıyla ortak projelerde çalışarak uyum sürecini desteklemek.
Avrupa Birliği kurumları ve UNHCR gibi uluslararası kuruluşlarla işbirliği yapmak.
Uluslararası göç hareketleriyle ilgili veri ve istatistik alışverişinde bulunmak ve ortak politika geliştirme çalışmalarına katılmak.
BAMF’ın ana merkezi Nürnberg (Bavyera) şehrindedir.
Bunun yanı sıra tüm eyaletlere yayılmış çok sayıda bölge ofisi ve hizmet noktası bulunmaktadır.
İlk kabul merkezleri, varış merkezleri ve göç danışma merkezleriyle birlikte çalışır.
İltica ve koruma birimi: İltica görüşmelerini yapar ve başvurular hakkında karar verir.
Entegrasyon birimi: Uyum kurslarını ve dil eğitimini planlar, dil okulları ve eğitim kurumlarıyla işbirliği yapar.
Yasal göç birimi: Nitelikli iş gücü göçü ve diğer yasal göç yollarıyla ilgili düzenlemeler üzerinde çalışır.
Araştırma ve istatistik birimi: Göç, iltica ve entegrasyonla ilgili verileri toplar, analiz eder ve düzenli raporlar yayımlar.
Süre ve içerik: Genellikle 600–900 saat Almanca dil kursu artı yaklaşık 100 saatlik yönlendirme (oryantasyon) dersi; bu derslerde Almanya’nın siyasi sistemi, temel haklar ve günlük yaşam ele alınır.
Hedef kitle: Yeni gelen göçmenler, tanınmış mülteciler ve bazı durumlarda uyum ihtiyacı olan AB vatandaşları.
Ücretlendirme: Kurs ücretleri, katılımcının maddi durumuna bağlı olarak tamamen veya kısmen devlet (BAMF) tarafından karşılanabilir.
Hiç okuma-yazma bilmeyen ya da çok az bilen kişiler için özel programlardır.
Amaç, okuryazarlık düzeyini geliştirmek ve Almanca öğrenmenin temelini güçlendirmektir.
İş arayan veya mesleki konumunu güçlendirmek isteyen göçmenler için iş yaşamına yönelik Almanca kurslarıdır.
Meslekle ilgili kelime dağarcığı, iş yerinde iletişim ve mesleki eğitim (Ausbildung) veya istihdama hazırlık konularını kapsar.
Başvuruların ve belge gönderiminin aşamalı olarak internet üzerinden yapılabilmesi için güvenli platformlar geliştirilmektedir.
Dosya takibinin dijital ortamda yapılabilmesi, hem başvuru sahiplerine hem idareye zaman kazandırmaktadır.
Sağlık, bilişim ve teknik meslekler gibi alanlardaki eleman açığını kapatmak için BAMF, nitelikli iş gücü göçünü destekleyen programlara ağırlık vermektedir.
Yabancı diplomaların tanınması süreçleri sadeleştirilmeye ve hızlandırılmaya çalışılmaktadır.
BAMF, eyalet ve yerel yönetimlerle birlikte ortak çalışma grupları kurmuştur.
Mültecilerin eyaletler ve şehirler arasında daha dengeli dağıtılması konusunda koordinasyon sağlanmaktadır.
Orta Doğu, Afrika ve diğer bölgelerdeki çatışmalar nedeniyle artan zorunlu göç, iltica ve kabul sistemlerine ek yük getirmektedir.
AB ülkeleriyle iltica kaydı, sınır yönetimi ve sorumluluk paylaşımı konularında işbirliği yoğunlaştırılmaktadır.
BAMF sadece bürokratik işlemlerle ilgilenmez; aynı zamanda:
Almanca öğrenme ve kurs seçimi konusunda yönlendirme,
Eğitim, mesleki eğitim ve diploma denkliği hakkında bilgi,
Almanya’daki temel haklar, yükümlülükler, oturum ve çalışma kuralları hakkında bilgilendirme,
Başvuru sahiplerini Jobcenter, Sozialamt ve göç danışma merkezleri gibi diğer kurumlara yönlendirme görevlerini de üstlenir.
Uzun işlem süreleri:
İltica kararları veya diploma denklik süreçleri hâlâ zaman alıcı olabilir.
→ Çözüm: Personel sayısının artırılması, daha iyi dijital altyapı ve süreçlerin sadeleştirilmesi.
Dil ve okuryazarlık sorunları:
Pek çok sığınmacının eğitim geçmişi sınırlıdır ve formları doldurmakta zorluk yaşayabilir.
→ Çözüm: Profesyonel tercüman kullanımı ve okuma-yazma kurslarının yaygınlaştırılması.
İş gücü piyasasına entegrasyon:
Dil kursları tamamlanmış olsa bile iş bulmak zor olabilir.
→ Çözüm: İşverenler, ticaret odaları ve mesleki eğitim kurumlarıyla daha güçlü işbirliği.
Kültürel çeşitlilik:
Çok farklı ülkelerden gelen insanlar, farklı kültürel ve sosyal beklentilerle gelirler.
→ Çözüm: Personel için kültürlerarası eğitim ve göçmen örgütleriyle ortak çalışma.
Resmî internet sitesi: www.bamf.de – Almanca ve İngilizce’nin yanı sıra bazı bölümler başka dillerde de mevcuttur.
Danışma hatları: Göç, iltica ve entegrasyonla ilgili genel sorular için telefonla bilgi alınabilir.
Yerel ofisler ve merkezler: Adres ve irtibat bilgileri, BAMF’ın resmî internet sitesinde listelenmektedir.
BAMF, Almanya’nın göç, iltica ve uyum politikalarının merkezinde yer alan kilit kurumdur. 2025 yılına gelindiğinde kurum, hem hukuki çerçevesini hem de dijital altyapısını modernleştirmeye devam ederek, iltica başvurularından iş gücü piyasasına entegrasyona kadar birçok sürecin daha hızlı ve etkin yürütülmesini hedeflemektedir. Aynı zamanda Almanya’nın hem insani sorumluluklarını yerine getirmesine hem de nitelikli iş gücü ihtiyacını kontrollü göç yoluyla karşılamasına katkıda bulunmaktadır.
Başarılı ve dengeli bir göç politikasının hayata geçmesi için federal hükümet, eyaletler, belediyeler, sivil toplum ve uluslararası ortakların birlikte hareket etmesi gerekir. Bu yapı içinde BAMF, koordinasyon ve uygulama açısından merkezi bir role sahiptir.
