BAMF در آلمان چیست؟ راهنمای جامع*
مخفف BAMF از واژهی Bundesamt für Migration und Flüchtlinge به معنای «اداره فدرال مهاجرت و پناهندگان» گرفته شده است. این نهاد یکی از مهمترین سازمانهای دولتی آلمان در زمینهی مهاجرت، پناهندگی و ادغام (اینـتـگـرایـشـن) به شمار میرود. با افزایش موجهای مهاجرت و تنوع شکلهای آن، نقش BAMF هر سال پررنگتر شده است. در این مقاله، بر اساس آخرین تحولات تا سال ۲۰۲۵، توضیحی کامل و مفصل درباره چارچوب کاری BAMF، وظایف، ساختار، برنامهها و خدمات آن و همچنین نقش کلیدیاش در فرآیند ادغام مهاجران در جامعه آلمان ارائه میکنیم.
اداره فدرال مهاجرت و پناهندگان (BAMF) زیرمجموعه وزارت کشور آلمان (Bundesministerium des Innern) است و مسئول تدوین و اجرای سیاستها و برنامههای مرتبط با مهاجرت، پناهندگی و ادغام در سطح کشور میباشد. این اداره بر اساس قوانین پناهندگی در اوایل دهه ۲۰۰۰ تأسیس شد و بهخصوص پس از موج پناهجویان در سالهای ۲۰۱۵ و ۲۰۱۶ اهمیت ویژهای پیدا کرده است.
مرحله اول: ثبت درخواست پناهندگی در مرکز پذیرش اولیه (Erstaufnahmeeinrichtung).
بررسی و مصاحبه: کارمندان BAMF هویت و دلایل تقاضای پناهندگی را بررسی کرده و تصمیم میگیرند که آیا فرد مستحق پناهندگی، حمایت پناهندگی، حمایت فرعی (Subsidiärer Schutz) یا نوع دیگری از اقامت حفاظتی هست یا خیر.
امکان اعتراض: در صورت رد درخواست، پناهجو میتواند به دادگاه اداری شکایت کند.
تدوین برنامهها و سیاستها برای تنظیم مهاجرت قانونی، بهویژه مهاجرت نیروی متخصص، با هماهنگی دولت فدرال و دولتهای ایالتی.
بررسی شرایط ورود و اقامت برای دانشجویان، کارمندان، متخصصان و سایر گروهها.
تأمین بودجه و سازماندهی کلاسهای ادغام (Integrationskurse) شامل دوره زبان آلمانی و کلاسهای آشنایی با جامعه، فرهنگ و قوانین آلمان.
حمایت از پروژههایی که مشارکت اجتماعی و اقتصادی پناهندگان و مهاجران را تقویت میکنند.
ارائه اطلاعات معتبر به کسانی که قصد مهاجرت به آلمان دارند، درباره شرایط ویزا، اقامت و روندهای قانونی.
همکاری با سازمانهای مردمنهاد (NGO) در اجرای پروژههای ادغام اجتماعی و حرفهای.
همکاری با نهادهای اتحادیه اروپا و سازمانهای جهانی مانند کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل (UNHCR).
تبادل دادهها و آمار در حوزه مهاجرت و پناهندگی و مشارکت در سیاستگذاریهای مشترک با سایر کشورها.
ساختمان مرکزی BAMF در شهر نورنبرگ در ایالت بایرن واقع شده است.
علاوه بر آن، شعب و دفاتر متعددی در تمامی ایالتهای آلمان وجود دارند.
BAMF با مراکز پذیرش اولیه، مراکز ورود (Ankunftszentren) و مراکز مشاوره مهاجرت نیز در ارتباط و هماهنگی است.
بخش پناهندگی و حمایت: مسئول مصاحبه، بررسی و تصمیمگیری درباره درخواستهای پناهندگی.
بخش ادغام: مسئول کلاسهای ادغام، دورههای زبان و هماهنگی با مراکز آموزشی.
بخش مهاجرت قانونی: مربوط به برنامههای جذب نیروی متخصص (Fachkräfte) و چارچوبهای قانونی مهاجرت.
بخش پژوهش و آمار: گردآوری و تحلیل دادههای مربوط به مهاجرت، پناهندگی و ادغام و انتشار گزارشهای دورهای.
مدت و محتوا: معمولاً ۶۰۰ تا ۹۰۰ ساعت کلاس زبان آلمانی بهعلاوه حدود ۱۰۰ ساعت کلاس جهتیابی (Orientierungskurs) درباره نظام سیاسی، تاریخ، فرهنگ و زندگی روزمره در آلمان.
گروههای هدف: مهاجران تازهوارد، پناهندگان پذیرفتهشده و در برخی موارد شهروندان اتحادیه اروپا که نیاز به ادغام دارند.
هزینهها: بسته به وضعیت مالی، هزینه دورهها میتواند به طور کامل یا جزئی توسط دولت (BAMF) پرداخت شود.
مخصوص افرادی که در هیچ زبانی مهارت خواندن و نوشتن ندارند یا سوادشان بسیار محدود است.
این دورهها پایه لازم برای یادگیری زبان آلمانی را تقویت میکند.
دورههای زبان آلمانی با تمرکز بر محیط کار، برای کسانی که به دنبال شغل یا آموزش حرفهای هستند.
تمرکز بر واژگان تخصصی، مکالمه در محیط کار و آمادگی برای آموزشهای حرفهای (Ausbildung) یا اشتغال.
گسترش سامانههای الکترونیکی برای ثبت درخواستها، تبادل مدارک و پیگیری پروندهها.
کاهش نیاز به مراجعه حضوری و افزایش شفافیت در روند رسیدگی به پروندهها.
طراحی برنامهها و چارچوبهای قانونی برای جذب نیروی کار ماهر از خارج اتحادیه اروپا در حوزههایی مانند بهداشت، فناوری اطلاعات و مشاغل فنی.
تسهیل روند به رسمیت شناختن مدارک تحصیلی خارجی و تسریع بررسی پروندهها.
تشکیل کارگروههای مشترک میان BAMF، دولتهای ایالتی و شهرداریها برای اجرای بهتر برنامههای ادغام در سطح محلی.
هماهنگی در زمینه توزیع پناهندگان و پناهجویان بین ایالتها و شهرهای مختلف.
ادامه بحرانهای جهانی و افزایش مهاجرتهای اجباری، فشار بیشتری بر سیستم پذیرش و رسیدگی وارد کرده است.
گسترش همکاریهای بینالمللی در سطح اتحادیه اروپا برای ثبت، حفاظت از مرزها و تقسیم مسئولیتها.
BAMF علاوه بر رسیدگی اداری، نقش مشاورهای مهمی نیز دارد، از جمله:
راهنمایی درباره یادگیری زبان آلمانی و ثبت نام در دورههای مناسب.
اطلاعات درباره فرصتهای تحصیلی، آموزش حرفهای و بازار کار.
بیان حقوق و وظایف اساسی در آلمان، مخصوصاً در زمینه اقامت و کار.
ارجاع به نهادهای دیگر مانند Jobcenter، Sozialamt یا مراکز مشاوره مهاجرت.
طولانی بودن زمان رسیدگی:
هنوز در برخی موارد، تصمیمگیری درباره درخواست پناهندگی یا به رسمیت شناختن مدارک تحصیلی طولانی است.
→ راهحل: افزایش نیروی انسانی، سیستمهای IT پیشرفتهتر و سادهسازی روندها.
مشکلات زبانی و سواد:
بسیاری از پناهجویان سواد محدودی دارند و در پر کردن فرمها یا درک اطلاعات مشکل دارند.
→ استفاده از مترجمهای حرفهای و دورههای سوادآموزی.
ادغام در بازار کار:
حتی با شرکت در دورههای زبان، ورود به بازار کار همیشه آسان نیست.
→ همکاری بیشتر با شرکتها، اتاقهای بازرگانی و مراکز آموزش حرفهای.
تنوع فرهنگی:
اختلافات فرهنگی نیاز به درک و حساسیت بیشتری دارد.
→ آموزش بینفرهنگی برای کارمندان و مشارکت بیشتر سازمانهای مهاجران.
وبسایت رسمی: www.bamf.de (به زبان آلمانی و انگلیسی و بخشهایی به زبانهای دیگر).
خطوط تلفنی مشاوره: برای پرسشهای عمومی در زمینه پناهندگی، مهاجرت و ادغام.
دفاتر و مراکز منطقهای: آدرسها و اطلاعات تماس در وبسایت رسمی در دسترس است.
BAMF یکی از ارکان اصلی سیاستهای مهاجرتی، پناهندگی و ادغام در آلمان است. این اداره در سال ۲۰۲۵ نیز همچنان در حال بهروزرسانی ساختارهای دیجیتال و حقوقی خود است تا رسیدگی به پروندهها – از بررسی درخواست پناهندگی تا ادغام در بازار کار – با سرعت و کارایی بیشتری انجام شود. در عین حال، BAMF به آلمان کمک میکند تا مسئولیت انسانی خود را نسبت به پناهندگان ایفا کند و همزمان با کمبود نیروی کار مقابله نماید.
در نهایت، موفقیت یک سیاست مهاجرتی متوازن و کارآمد، به همکاری تمام طرفهای درگیر – در سطح فدرال، ایالتی، محلی و بینالمللی – بستگی دارد و BAMF نقش محوری در هماهنگی این همکاریها بر عهده دارد.
* تیم نویسندگان و ویراستاران وبسایت ما با تحقیق گسترده و مراجعه به منابع متعدد تلاش میکنند اطلاعات دقیق ارائه دهند، اما احتمال خطا یا ناقص بودن برخی دادهها کاملاً منتفی نیست. بنابراین، اطلاعات این مقاله باید به عنوان مرجع اولیه در نظر گرفته شود و برای دریافت اطلاعات نهایی و رسمی، همیشه باید به مراجع ذیصلاح مراجعه کرد.
