تمدید ویزای جستوجوی کار در آلمان برای دو ماه اضافی: آیا بعد از همهگیری کرونا هنوز هم ممکن است؟
ویزای جستوجوی کار (Jobseeker Visa) برای بسیاری از متخصصان خارجی یک فرصت طلایی است تا بتوانند بهگونهای قانونی وارد بازار کار آلمان شوند.
با آن هم، شمار زیادی از دارندگان این ویزا در مدت اعتبار آن – که معمولاً ۶ ماه است – قادر به یافتن وظیفۀ مناسب نمیشوند.
در شرایط استثنایی، مانند همهگیری کرونا (COVID-19)، مقامات آلمان برخی سهلانگاریها و تسهیلات موقتی را روی دست گرفتند؛ از جمله اینکه در بعضی موارد اجازه داده شد ویزای جستوجوی کار برای دو ماه اضافی تمدید گردد.
اما واقعاً این تمدید چه مبنای حقوقی داشت؟ آیا حالا بعد از پایان مرحلۀ بحرانی کرونا هم چنین تمدیدی ممکن است؟ و اگر ویزا تمام شود و هنوز کار پیدا نشده باشد، چه گزینههایی وجود دارد؟
ویزای جستوجوی کار بر اساس فقره ۱ مادۀ ۲۰ قانون اقامت آلمان (§ 20 Abs. 1 AufenthG) برای اشخاصی صادر میشود که سند تحصیلی دانشگاهی آنها در آلمان به رسمیت شناخته شده باشد.
این ویزا معمولاً برای مدت ۶ ماه اعتبار دارد.
به طور عادی، تمدید مستقیم آن در قانون پیشبینی نشده است.
اگر دارنده ویزا در این مدت کار پیدا نکند، در اصل مکلف است که آلمان را ترک کند.
در دورۀ کرونا چه رخ داد؟
میان سالهای ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۲، همهگیری کرونا زندگی روزمره و بازار کار را به شدت متأثر ساخت:
بسیاری از شرکتها روند استخدام را متوقف کردند،
مصاحبههای کاری لغو یا به تعویق افتاد،
ادارات دولتی بهصورت محدود یا مقطعی بسته بودند.
به دنبال این وضعیت، بعضی از ایالتهای آلمان (Bundesländer) – به گونهای غیر یکسان و موقت – اجازه دادند که ویزای جستوجوی کار در موارد خاص برای دو ماه یا بیشتر تمدید شود، به شرطی که:
شخص بتواند تلاشهای جدی خود برای یافتن کار را ثابت کند (درخواستهای کاری، دعوتنامههای مصاحبه، ایمیلها و پاسخهای کارفرمایان)،
دلیل موجه و مستند برای تأخیر ارائه گردد (لغو مصاحبه، ابتلا به کرونا، مشکلات اداری، بستهبودن ادارات)،
بیمۀ صحی معتبر و توان مالی کافی برای دورۀ تمدید ثابت شده باشد.
این تمدیدها در متن قانون به طور مشخص ذکر نشده بود، بلکه بهعنوان یک Ausnahmeregelung (قاعدۀ استثنایی موقتی) اجرا شد و در اکثر ایالتها بیشتر از اواسط سال ۲۰۲۲ ادامه نیافت.
از سال ۲۰۲۳ به اینسو، در بیشتر ایالتهای آلمان دوباره قوانین عادی و نسبتاً سختگیرانه تطبیق میشود و دیگر امکان تمدیدِ عمومی و خودکار برای ویزای جستوجوی کار وجود ندارد.
حالا چه مقرراتی تطبیق میشود؟
در حالت عادی، هیچ حق قانونی ثابت برای تمدید دو ماهۀ ویزای جستوجوی کار وجود ندارد.
تمدید فقط در موارد بسیار خاص و استثنایی بررسی میشود، مثلاً:
وقتى یک پیشنهاد کاری مشخص و رسمی در جریان نهاییشدن باشد و تنها مراحل اداری باقی مانده باشد،
یا زمانی که دلایل طبی یا اداریِ مستند (بیماری، قرنطینه، مشکلات در گرفتن وقت، بسته بودن ادارات) مانع اقدامات بهموقع کاری شده باشد.
درخواست تمدید باید حتماً قبل از پایان اعتبار ویزا به ادارۀ امور خارجیان (Ausländerbehörde) سپرده شود.
گزینههای قابل بررسی:
درخواست تمدید بهصورت موردی و سلیقهای (Ermessensverlängerung)
این درخواست در نزد Ausländerbehörde داده میشود.
برای تقویت درخواست خود، بهتر است:
لست درخواستهای کاری و مصاحبهها،
مکاتبات ایمیلی با شرکتها،
هر نوع وعدۀ اولیه برای استخدام یا جریان پروسۀ گزینش،
اسناد بیمۀ صحی و توان مالی را ضمیمه کنید.
با این وجود، هیچ تضمینی برای قبول شدن تمدید وجود ندارد و فیصله نهایی وابسته به سلیقۀ اداری و بررسی فردی است.
تغییر هدف اقامت – مثلاً به کورس زبان یا برنامۀ ارتقای مسلکی (§ 16f یا § 17)
ممکن است بتوانید هدف اقامت خود را به موارد زیر تغییر دهید:
کورس فشردۀ زبان آلمانی،
برنامههای معادلسازی، دورۀ حرفهای یا آمادگی شغلی،
در برخی موارد، شروع تحصیل دانشگاهی یا فنی.
این کار معمولاً نیاز به نامه پذیرش رسمی از مؤسسه آموزشی، پوهنتون یا کورس زبان دارد.
هدف اقامت باید قبل از ختم شدن اعتبار ویزای فعلی تغییر یابد.
خروج از آلمان و درخواست دوباره از کشور مبدأ
اگر در جریان مدت ۶ ماه به وظیفه نرسیدید، معمولاً باید پس از ختم اعتبار ویزا از آلمان خارج شوید.
بعد از گذشت یک مدت معین (که در بسیاری موارد حداقل ۶ ماه است و به رویۀ سفارت بستگی دارد)، میتوانید دوباره برای ویزای جستوجوی کار درخواست دهید، به شرط اینکه باز هم شرایط لازم (سند تحصیلی، تمکن مالی و غیره) را داشته باشید.
منتظر روزها و هفتههای آخر نمانید:
حداقل ۳۰ روز پیش از ختم ویزا، با Ausländerbehörde تماس گرفته و گزینههای خود را روشن کنید.
اسناد خود را منظم آماده کنید:
داشتن اسناد ذیل بسیار کمککننده است:
فهرست درخواستهای کاری و نتایج هرکدام،
ایمیلها و مکتوبات رسمی با شرکتها،
هرنوع پیشنهاد کاری مشروط یا در حال نهاییشدن،
اسناد بیمۀ صحی و توان مالی.
از اقامت غیرقانونی شدیداً پرهیز کنید:
ماندن در آلمان بعد از ختم اعتبار ویزا بدون اجازۀ اقامت، میتواند سبب:
ممنوعیت ورود دوباره به آلمان یا حوزه شینگن،
و مشکلات جدی برای تمام درخواستهای بعدی ویزا یا اقامت شود.
تمدید ویزای جستوجوی کار برای دو ماه اضافی در اصل یک تدبیر استثنایی و موقتی در دوران همهگیری کرونا بود و امروز دیگر یک قاعدۀ ثابت و تضمینی نیست.
در وضعیت کنونی، هرگونه تمدید:
وابسته به دلایل خاص، مستند و قابل قبول،
و نتیجه بررسی انفرادی از سوی ادارۀ امور خارجیان است،
و نباید بهعنوان یک راهحل حتمی روی آن حساب شود.
پس، برنامهریزی به موقع، تماس فعال با ادارات مربوطه و رعایت کامل قوانین اقامتی، برای حفظ آینده شغلی و مهاجرتی شما در آلمان حیاتی است.
یادداشت در مورد صحت معلومات
دستۀ نویسندگان و ویراستاران این وبسایت با استفاده از منابع گوناگون و پژوهشهای گسترده میکوشند معلومات دقیق و قابل اعتماد ارائه کنند. با آن هم، امکان دارد گاهی اشتباهاتی رخ دهد یا بخشی از معلومات بهطور کامل تأیید نشده باشد. از این رو، لطفاً محتویات این مقاله را تنها بهعنوان یک مرجع ابتدایی در نظر بگیرید و برای معلومات رسمی، قطعی و الزامآور، همیشه به ادارات و نهادهای ذیصلاح مراجعه نمایید.
