تمدید ویزای جستوجوی کار در آلمان برای دو ماه اضافی: آیا بعد از همهگیری کرونا هنوز ممکن است؟
ویزای جستوجوی کار در آلمان (Jobseeker Visa) یک فرصت بسیار مهم برای متخصصان خارجی است تا بتوانند بهصورت قانونی وارد بازار کار آلمان شوند.
با این حال، بسیاری از دارندگان این ویزا با این چالش روبهرو میشوند که در مدت اعتبار ویزا – که معمولاً ۶ ماه است – شغل مناسبی پیدا نکنند.
در شرایط استثنایی مانند همهگیری کرونا (COVID-19)، مقامات آلمانی برای مدتی تسهیلات ویژه در نظر گرفتند؛ از جمله امکان تمدید ویزا برای دو ماه اضافی.
اما واقعیت حقوقی این تمدید چه بود؟ آیا اکنون – پس از پایان دوران همهگیری – چنین تمدیدی همچنان ممکن است؟ و اگر ویزا تمام شود و هنوز کاری پیدا نکرده باشید چه گزینههایی پیش روی شماست؟
ویزای جستوجوی کار طبق بند ۱ از ماده ۲۰ قانون اقامت آلمان (§ 20 Abs. 1 AufenthG) صادر میشود و مخصوص افرادی است که مدرک دانشگاهی آنها در آلمان به رسمیت شناخته شده باشد.
این ویزا معمولاً برای مدت ۶ ماه صادر میشود.
بهطور معمول، امکان تمدید مستقیم و عادی برای آن پیشبینی نشده است.
اگر فرد در این مدت شغل مناسبی پیدا نکند، از نظر قانونی موظف است آلمان را ترک کند.
آنچه در دوران کرونا رخ داد:
بین سالهای ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۲، همهگیری کرونا بهشدت روند معمول زندگی و بازار کار را مختل کرد:
بسیاری از شرکتها فرآیند استخدام را متوقف کردند،
مصاحبههای شغلی لغو یا به تعویق افتاد،
ادارات و نهادهای دولتی بهصورت محدود یا نیمهتعطیل فعالیت میکردند.
در واکنش به این وضعیت، برخی از ایالتهای آلمان (Bundesländer) – بهصورت غیر یکپارچه و موقت – اجازه دادند که ویزای جستوجوی کار در موارد خاص برای دو ماه یا حتی بیشتر تمدید شود، بهشرط آنکه:
فرد بتواند تلاشهای جدی برای پیدا کردن کار را ثابت کند (درخواستهای ارسالشده، دعوت به مصاحبه، مکاتبات با کارفرما)،
دلایل منطقی و مستندی برای تأخیر ارائه شود (لغو مصاحبه به دلیل کرونا، ابتلا به COVID-19، بستهبودن ادارات، مشکلات ثبتنامی)،
بیمه درمانی معتبر و تمکن مالی کافی برای پوشش هزینههای دوره تمدید ارائه گردد.
این تمدیدها در متن قانون بهطور صریح ذکر نشده بود، بلکه به صورت Ausnahmeregelung (قاعده استثنایی و موقتی) اعمال شد و در اغلب ایالتها حداکثر تا اواسط سال ۲۰۲۲ ادامه داشت.
از سال ۲۰۲۳ به بعد، اغلب ایالتهای آلمان به قواعد عادی و سختگیرانهتر بازگشتهاند و دیگر خبری از تمدیدهای «خودکار» یا عمومی برای ویزای جستوجوی کار نیست.
امروز چه چیزی اجرا میشود؟
در حالت عادی، حق قانونی مشخصی برای تمدید دو ماهه ویزای جستوجوی کار وجود ندارد.
تمدید فقط در موارد استثنایی و بهصورت فردی قابل بررسی است، مثلاً:
زمانی که یک پیشنهاد شغلی رسمی در حال نهایی شدن باشد و فقط امور اداری باقی مانده باشد،
یا وقتی دلایل پزشکی یا اداریِ مستند (بیماری، قرنطینه، مشکلات اداری، تأخیر در پاسخدهی) مانع اقدام بهموقع برای کار شده باشد.
درخواست تمدید باید حتماً قبل از پایان اعتبار ویزا به ادارۀ امور خارجیان (Ausländerbehörde) ارائه شود.
گزینههای ممکن:
درخواست تمدید مبتنی بر اختیار اداره (Ermessensverlängerung)
درخواست را باید نزد Ausländerbehörde ثبت کنید.
بهتر است مدارک زیر را ضمیمه کنید:
لیست درخواستهای شغلی، پاسخها و دعوتنامههای مصاحبه،
هرگونه پیشنهاد شغلی اولیه یا ایمیلهای مثبت از کارفرمایان،
مدارک بیمه درمانی و تمکن مالی کافی.
با این حال، هیچ تضمینی برای موافقت وجود ندارد و تصمیم نهایی بسته به نظر و اختیار اداره است.
تغییر هدف اقامت – مثلاً به دوره زبان یا دوره آمادگی شغلی (§ 16f یا § 17)
میتوانید برای تغییر نوع اقامت به موارد زیر اقدام کنید:
دوره فشرده زبان آلمانی،
دورههای تطبیق مدرک، دورههای فنی یا آمادگی شغلی،
در برخی موارد، ورود به تحصیل دانشگاهی یا آموزشی.
این تغییر معمولاً نیازمند نامه پذیرش رسمی از مؤسسه آموزشی، دانشگاه یا مدرسه زبان است.
هدف اقامت باید قبل از پایان اعتبار ویزای فعلی تغییر داده شود.
خروج از آلمان و درخواست دوباره از کشور مبدأ
اگر در مدت ۶ ماه به کار نرسیدید، بهطور معمول باید در پایان اعتبار ویزا از آلمان خارج شوید.
پس از گذشت یک فاصله زمانی مشخص (در بسیاری موارد حداقل ۶ ماه – بسته به رویه سفارت)، میتوانید برای دریافت مجدد ویزای جستوجوی کار اقدام کنید، به شرط آنکه همچنان شرایط لازم (مدرک، تمکن مالی و...) را دارا باشید.
منتظر هفته آخر نمانید:
حداقل ۳۰ روز قبل از پایان اعتبار ویزا با Ausländerbehörde تماس بگیرید و وضعیت خود و گزینههای ممکن را بررسی کنید.
مدارک خود را دقیق آماده کنید:
مدارک زیر میتوانند بسیار کمککننده باشند:
فهرست کامل درخواستهای شغلی،
مکاتبات ایمیلی با شرکتها، دعوتنامهها و پاسخها،
هرگونه پیشنهاد شغلی مشروط یا در حال نهایی شدن،
مدارک بیمه درمانی و توان مالی.
از اقامت غیرقانونی خودداری کنید:
ماندن در آلمان بعد از پایان اعتبار ویزا بدون اجازه، میتواند منجر به:
ممنوعیت ورود مجدد،
و ایجاد مشکل جدی برای تمام درخواستهای ویزا یا اقامت آینده شود.
تمدید ویزای جستوجوی کار برای دو ماه اضافی بیشتر یک اقدام استثنایی و موقت در دوران همهگیری کرونا بود و امروز دیگر یک قاعدۀ معمول و تضمینشده محسوب نمیشود.
در شرایط فعلی، هرگونه تمدید:
منوط به وجود دلایل استثنایی و مستند،
و تحت بررسی فردی و موردی از سوی ادارۀ امور خارجیان
خواهد بود و به هیچوجه نباید بهعنوان یک راهحل قطعی روی آن حساب کرد.
بنابراین، برنامهریزی زودهنگام، ارتباط فعال با ادارات مربوطه و پرهیز کامل از اقامت غیرقانونی، برای حفظ فرصتهای آینده شما در آلمان ضروری است.
توضیح دربارۀ دقت اطلاعات
تیم نویسندگان و ویراستاران این وبسایت تلاش میکند با انجام پژوهشهای گسترده و استفاده از منابع متعدد، اطلاعاتی دقیق و مفید در اختیار خوانندگان قرار دهد. با این حال، ممکن است خطاهایی رخ دهد یا برخی اطلاعات بهطور کامل تأیید نشده باشد. بنابراین، لطفاً مطالب این مقاله را بهعنوان مرجع اولیه در نظر بگیرید و برای دریافت اطلاعات قطعی، رسمی و لازمالاجرا، حتماً به ادارات و مراجع ذیصلاح مراجعه کنید.
