کمک اجتماعی (§ SGB XII) – چه زمانی می‌توانید درخواست کنید؟

کمک اجتماعی در آلمان (Sozialhilfe طبق § SGB XII): چی وقت حق داری درخواست کنی؟

Sozialhilfe زیر چتر کتاب دوازدهم قانون اجتماعی آلمان (SGB XII) آخرین شبکهٔ امنیت اجتماعی در آلمان است. این کمک برای اشخاصی است که به شکل دایمی یا موقت نمی‌توانند مصارف زندگی خود را تأمین کنند.

---

۱. این کمک برای کی‌ها است؟

• برای افرادی که قدرت کار کردن ندارند یا فقط به شکل بسیار محدود می‌توانند کار کنند (کمتر از ۳ ساعت در روز)؛ از جمله اشخاص کهنسال، افراد دارای معلولیت دایمی یا موقت و کسانی که مشکلات جدی صحی دارند (bundesregierung.de).

• وقتی‌که عاید یا کمک‌های دیگر مثل Bürgergeld یا Wohngeld برای مصارف روزمره کفایت نکند و فامیل یا اقارب هم نتوانند کمک لازم را انجام دهند (betanet.de).

• برای اشخاصی که کاملاً از کار افتاده‌اند یا به سن تقاعد رسیده‌اند و زندگی‌شان با کمک‌های دیگر به اندازهٔ کافی تأمین نمی‌شود (bmas.de).

---

۲. چی وقت باید درخواست بدهی؟

• وقتی که یک ناتوانی موقت (مثلاً مرض شدید یا تداوی درازمدت) یا یک ناتوانی دایمی در کارکردن داشته باشی.

• هرگاه عاید و دارایی تو برای تأمین ضرورت‌های اساسی زندگی کافی نباشد و هیچ نهاد دیگری آن خلا را پر نکند.

• بهتر است منتظر نمانی؛ در بعضی موارد ادارهٔ مسئول می‌تواند حتی بدون درخواست رسمی، در صورت اطلاع از وضعیت تو، کمک را شروع کند.

---

۳. Sozialhilfe چه چیزهایی را شامل می‌شود؟

• کمک برای مصارف روزانهٔ زندگی

شامل ضروریات اساسی مثل کرایهٔ خانه، گرمی، غذا، لباس و سهم‌گیری در زندگی اجتماعی است؛ مطابق مواد ۲۷ تا ۴۰ SGB XII (de.wikipedia.org).

• تضمین صحی در نبود بیمه

اگر بیمهٔ صحی دیگری نداشته باشی، Sozialamt می‌تواند مصارف تداوی و مراقبت‌های صحی را پرداخت کند.

• مراقبت و پرستاری درازمدت

این کمک می‌تواند برای مصارف پرستاری و مراقبت در خانه یا در یک مرکز اختصاصی پرداخت شود، در صورتی که بیمه‌های اجتماعی دیگر این هزینه را نپوشانند.

• کمک‌های خاص در مشکلات اجتماعی

برای بیرون شدن از مشکلات زیر:

• مشکلات شدید اجتماعی یا دوری از جامعه،

• بحران‌های شدید مسکونی (بی‌جایی، تهدید به اخراج)،

• بیکاری طولانی‌مدت،

• اعتیاد و مشکلات مشابه،

طبق مواد ۶۷ تا ۷۴ SGB XII (bmas.de).

---

۴. اصل «Nachrangigkeit» (آخر بودن در نوبت)

قبل از آنکه Sozialhilfe پرداخت شود، باید این منابع بررسی شده و تا حد امکان استفاده شده باشد:

• عاید و دارایی شخصی خودت (تا بالاتر از حدود معافیت)،

• کمک‌های سایر نهادها (مثلاً بیمهٔ صحی، Bürgergeld اگر توان کار داشته باشی)،

• حمایت فامیل و اقارب که مکلف به نفقه هستند.

وقتی هیچ‌کدام از این منابع کافی یا قابل‌تحمل نباشد، آن‌وقت Sozialhilfe به‌عنوان یک کمک فرعی و آخرین گزینه وارد عمل می‌شود.

---

۵. طرزالعمل درخواست

باید درخواست خود را در Sozialamt (ادارهٔ امور اجتماعی) در شهر یا ولسوالی / ناحیهٔ خود ارائه کنی (bundesregierung.de).

معمولاً این اسناد ضرورت است:

• سند هویت و وضعیت اقامت،

• مدارک مربوط به عاید، بیکاری یا از کارافتادگی،

• فهرست دارایی‌ها (حساب بانکی، پس‌انداز، ملک و غیره)،

• معلومات دربارهٔ بیمهٔ صحی یا ضرورت مراقبت،

• معلومات در مورد اعضای خانواده که با تو در یک خانه زندگی می‌کنند.

اگر در یک خانهٔ سالمندان یا مرکز مراقبتی دیگر باشی، اسناد مربوط به آن جای بود و باش نیز باید ضمیمه شود.

---

۶. در کدام حالت ممکن است بازپرداخت لازم شود؟

• اگر در کنار کمک برای مصارف اساسی و مسکن، عاید اضافی حاصل شود، باید آن را گزارش دهی؛ در صورت پرداخت اضافه، اداره می‌تواند پول را پس بگیرد.

• در صورت دریافت ناحق (مثلاً پنهان‌کردن دارایی) یا رسیدن میراث بعدی، ممکن است اداره از تو یا وارثین استرداد بخواهد.

---

۷. اعتراض و راه حقوقی

• در صورت رد شدن کمک یا صدور تصمیم نادرست، حق داری تا یک ماه بعد از دریافت نامهٔ رسمی، Widerspruch (اعتراض) ثبت کنی.

• اگر اعتراض نتیجه نداد، می‌توانی به محکمهٔ امور اجتماعی (Sozialgericht) شکایت کنی (de.wikipedia.org).

---

۸. فرق آن با Bürgergeld چیست؟

• Bürgergeld (طبق SGB II) برای کسانی است که قابلیت کار کردن دارند ولی عاید آنان برای تأمین کامل مصارف زندگی کافی نیست.

• Sozialhilfe (طبق SGB XII) مخصوص اشخاصی است که اصلاً توان کار کردن ندارند (مثلاً از کار افتاده‌گان دایمی یا اشخاص مسن).

• در هر دو سیستم، اول باید همهٔ راه‌های دیگر کمک و عاید استفاده شود، بعد اگر کافی نبود، نوبت این کمک‌ها می‌رسد.

---

خلاصه در جدول

---

نتیجه

 

اگر به خاطر ناتوانی در کار یا عاید بسیار کم، در پرداخت مصارف زندگی یا خدمات صحی مشکل داری، Sozialhilfe طبق SGB XII می‌تواند برایت یک حمایت گسترده و متناسب با وضعیت فردی‌ات فراهم سازد.

بهتر است زودتر و با اسناد کامل به Sozialamt مراجعه کنی تا از حقوق خود محافظت کرده و شرایط یک زندگی باعزت و مناسب را مهیا بسازی.

 

این نوشته تنها یک راهنمای ابتدایی است؛ برای معلومات قطعی و حقوقی، حتماً با ادارهٔ مسئول یا یک مشاور حقوقی/اجتماعی مشوره کن.