اقامت بر اساس § 23a قانون اقامت آلمان (AufenthG) چیست؟
ماده 23a قانون اقامت آلمان بیان میکند که ایالتهای فدرال میتوانند بهصورت جمعی یا فردی تصمیم بگیرند به افرادی که در قلمرو آنها زندگی میکنند، به دلایل انساندوستانه یا ویژه مرتبط با ادغام/یکپارچگی اجتماعی اجازه اقامت بدهند؛ حتی اگر شرایط حقوقی معمول برای اقامت را نداشته باشند.
ایدهی محوری: ایالت بهصورت سیاسی و انسانی مداخله میکند تا به فرد یک فرصت تازه برای ماندن بدهد، با وجود رد شدن پرونده یا نبود شرایط عادی.
چه کسانی میتوانند اقامت § 23a دریافت کنند؟
افرادی که:
درخواست پناهندگیشان رد شده یا مدت اقامت قانونیشان پایان یافته است.
ادغام واقعی خود را در جامعه ثابت کردهاند (تحصیل، کار، زبان، مشارکت اجتماعی).
وضعیت انسانی خاص دارند (مانند بیماری شدید، خانواده در آلمان، کودکانِ مشغول به تحصیل، قربانیان خشونت خانگی یا خشونت تجاری).
از نظر عملی قابل اخراج نیستند، اما مانع حقوقی دائمی برای اخراج وجود ندارد.
نمونههای واقعی از افرادی که اقامت § 23a دریافت میکنند
خانوادهای که پروندهاش رد شده، اما کودکان آن مراحل تحصیلی پیشرفته را گذرانده و آلمانی را روان صحبت میکنند.
فردی با بیماری مزمن که به درمانی نیاز دارد که در کشورش وجود ندارد.
قربانی خشونت خانگی یا ازدواج اجباری که اکنون در پناهگاه امن زندگی میکند.
فردی که سالها کار کرده، مالیات داده و تخلفی مرتکب نشده است.
چه کسی تصمیم میگیرد و نقش ایالت چیست؟
تصمیم نهایی توسط وزارت کشور ایالت (Innenministerium des Bundeslandes) صادر میشود.
معمولاً درخواست از طریق اداره امور اتباع خارجی (Ausländerbehörde) ارائه میشود؛ این اداره پرونده را بررسی کرده، با وزارتخانه مکاتبه میکند و ممکن است توصیه به پذیرش بدهد.
برخی ایالتها تصمیمهای جمعی (مثلاً درباره گروهی از سوریها یا افغانها) یا تصمیمهای فردی بر اساس استثنای انسانی روشن صادر میکنند.
چه شرایطی معمولاً لازم است؟
فهرست واحدی وجود ندارد، اما بسیاری از ایالتها شرایط تکرارشوندهای را درخواست میکنند:
اقامت طولانی: غالباً دستکم ۲ تا ۶ سال
ادغام: اثبات زبان (A2 یا بالاتر)، کار، تحصیل
خوداتکایی: تأمین هزینه زندگی بدون کمکهای دولتی
نبود سابقه کیفری: داشتن پرونده پاک
اثبات وضعیت انسانی: گزارشهای پزشکی، مدارک مدرسه، گواهی مشارکت
نکته: در موارد خاص (کودکان، بیماری، قربانیان خشونت) ممکن است برخی شرایط نادیده گرفته شود.
آیا دارنده اقامت § 23a حق کار و پیوستن خانواده را دارد؟
بله، در بیشتر موارد:
کار: معمولاً کار فوراً مجاز است، اگر محدودیتی اعمال نشود.
پیوستن خانواده: ممکن است، اما طبق شرایط عمومی (درآمد کافی، مسکن مناسب، بیمه درمانی).
اقامت دائم: پس از چند سال ممکن است، اگر شرایط اقامت بلندمدت فراهم شود (§ 25 Abs. 5 یا § 26 AufenthG).
مراحل ارائه درخواست
درخواست کتبی به اداره اتباع خارجی با توضیح دلیل انسانی یا ادغامی ارائه شود.
مدارک و شواهد پیوست گردد (گواهیها، گزارشها، اثبات کار یا تحصیل).
منتظر ارزیابی اداره و ارسال پرونده به وزارت کشور باشید.
در صورت موافقت، اجازه اقامت برای یک سال یا بیشتر صادر میشود و قابلیت تمدید دارد.
جمعبندی
اقامت بر اساس § 23a AufenthG یک حق خودکار نیست، اما یک مسیر قانونی انعطافپذیر است که به ایالتها امکان میدهد به افرادی که ثابت کردهاند بخشی از جامعه آلمان هستند یا در شرایط انسانی بحرانی قرار دارند، فرصت ماندن بدهند. این ابزار جنبه انسانی سیستم اداری را نشان میدهد و به کسانی امید میدهد که با وجود ادغام واقعی یا نیاز آشکار به حمایت، در معرض اخراج بودهاند.
تیم نویسندگان و ویراستاران سایت تلاش میکند با پژوهش گسترده و مراجعه به منابع متعدد اطلاعات دقیق ارائه دهد؛ با این حال ممکن است خطاهایی رخ دهد یا اطلاعاتی کاملاً قطعی نباشد. بنابراین لطفاً مطالب را راهنمای اولیه بدانید و برای دریافت اطلاعات قطعی همواره به مراجع ذیصلاح مراجعه کنید.
