در آلمان، والدین هنگام ثبتنام فرزندشان در مکتب/مدرسه این حق را دارند که نوع آموزش ارزشی و تربیتی را انتخاب کنند؛ اینکه آموزش مبتنی بر دین باشد یا بر مبنای اخلاق (Ethikunterricht). این حق در قانون حمایت شده و شیوهی اجرای آن در هر ایالت (Bundesland) متفاوت است.
چه دروسی معمولاً در دسترس هستند؟
| گزینه | محتوا |
|---|---|
| آموزش دینی مسیحی (انجیلی/کاتولیک – Evangelisch/Katholisch) | اصول عقیده، داستانهای کتاب مقدس، ارزشهای انسانی و اجتماعی |
| آموزش دینی اسلامی (Islamischer Religionsunterricht) | در برخی ایالتها، زیر نظر نهادهای اسلامیِ مورد تأیید |
| ادیان دیگر (مثلاً یهودیت) | فقط در برخی ایالتها یا مدارس خاص |
| درس اخلاق (Ethikunterricht) | تفکر اخلاقی، رواداری، فلسفه، حقوق بشر |
چگونه انتخاب انجام میشود؟
هنگام ثبتنام کودک در مدرسه یا در آغاز سال تحصیلی، از والدین خواسته میشود فرمی را برای مشخصکردن انتخاب خود تکمیل کنند.
والدین میتوانند:
یک درس دینی (بر اساس دینی که کودک بهطور رسمی در سیستم ثبت شده است)
یا درس اخلاق (Ethik) را بهجای آن انتخاب کنند.
معمولاً امکان تغییر این تصمیم وجود دارد، اما اغلب فقط یکبار در سال.
سؤالات متداول
آیا آموزش دینی اجباری است؟
خیر، درس دین اختیاری است.
اما اگر شاگرد در درس دینی شرکت نکند، معمولاً موظف است در درس اخلاق (Ethikunterricht) حضور یابد.
آیا لازم است کودک پیرو همان دین باشد تا در آموزش دینی شرکت کند؟
در اغلب موارد بله؛ مثلاً برای حضور در درس دینی کاتولیک، معمولاً باید کودک بهعنوان کاتولیک ثبت شده باشد.
کودکانِ بدون ثبت مذهبی یا با دین دیگر، فقط در صورتی میتوانند شرکت کنند که مدرسه اجازهی ویژه بدهد.
اگر در مدرسه، درس دینیِ مناسب (مثلاً اسلام) ارائه نشود چه میشود؟
در این صورت، کودک معمولاً در درس اخلاق جای داده میشود.
برخی مدارس، بهویژه در ایالتهایی مثل نوردراینوستفالن (NRW)، هسن (Hessen) و بایرن (Bayern)، با همکاری انجمنهای اسلامی، درس دینی اسلامی ارائه میدهند.
محتوای درس اخلاق (Ethik)
موضوعاتی مانند:
خوبی و بدی چیست؟
چگونه با دیگران با احترام زندگی کنیم؟
مفاهیم عدالت، آزادی و هویت
مقایسهی ادیان و فلسفههای مختلف
هدف درس اخلاق این است که:
تفکر انتقادی، رواداری و آگاهی اجتماعی را بدون تکیه بر یک عقیدهی دینی خاص تقویت کند.
چه زمانی انتخاب درس اخلاق (Ethik) توصیه میشود؟
مثلاً وقتی که:
در مدرسه، درس دینیِ مناسب برای کودک وجود ندارد،
کودک پیرو دین مشخصی نیست یا خانواده تربیت غیردینی/سکولار را ترجیح میدهد،
والدین بهجای آموزش اعتقادی، یک جهتگیری کلی فلسفی و اخلاقی برای فرزند خود میخواهند.
جمعبندی
| سؤال | پاسخ |
|---|---|
| آیا میتوانم بین دین و اخلاق یکی را انتخاب کنم؟ | بله، و معمولاً امکان تغییر انتخاب، سالی یکبار وجود دارد. |
| آیا شرکت در کلاسهای دین اجباری است؟ | خیر، جایگزین آن درس اخلاق است. |
| آیا آموزش دینی اسلامی وجود دارد؟ | بله، اما فقط در برخی مدارس و برخی ایالتها. |
تیم نویسندگان و ویراستاران وبسایت تلاش میکند با انجام پژوهش گسترده و مراجعه به منابع متعدد، اطلاعات دقیق و قابل اعتماد ارائه دهد. با این حال، ممکن است خطاهایی رخ دهد یا برخی اطلاعات هنوز کاملاً تأیید نشده باشد. بنابراین، مطالبِ این مقاله باید بهعنوان مرجع اولیه در نظر گرفته شود و برای دریافت اطلاعات قطعی و بهروز، مراجعه به ادارات رسمی و نهادهای آموزشی مربوطه همواره توصیه میشود.
