تفاوت میان منابع درآمدی دولت فدرال و دولت ایالتی در آلمان چیست؟

فرق میان منابع عایداتی حکومت فدرال و حکومت‌های ایالتی در آلمان چیست؟

مقدمه

نظام سیاسی و مالی آلمان بر پایه‌ی فدرالیسم ساخته شده است. به این معنا که صلاحیت‌ها و قدرت میان دو سطح عمده تقسیم می‌شود:

• حکومت فدرال (Bund)

• حکومت‌های ایالتی (Länder)

این ساختار، تنها در عرصه‌ی سیاست و قانون‌گذاری دیده نمی‌شود، بلکه بالای نظام مالیاتی و عایدات دولتی نیز تأثیر مستقیم دارد.

 

به همین خاطر این پرسش مطرح می‌شود که:

منابع عایداتی حکومت فدرال و حکومت‌های ایالتی چه تفاوتی با هم دارند؟

 

در این مقاله، به گونه‌ی منظم و قابل فهم توضیح می‌دهیم که هر کدام از این سطوح حکومتی چگونه تمویل می‌شوند، کدام نوع مالیات‌ها به آن‌ها تعلق می‌گیرد و سیستم انتقالات مالی میان‌شان چگونه عمل می‌کند.

---

۱. یک نگاه کلی به نظام مالی آلمان

نظام مالی آلمان از سه سطح اساسی تشکیل شده است:

• حکومت فدرال (Bund)

• حکومت‌های ایالتی (Länder)

• شاروالی‌ها و واحدهای محلی (Kommunen)

تقسیم عایدات میان این سه سطح، در قانون اساسی آلمان (Grundgesetz) تنظیم شده است. اهداف این تقسیم‌بندی چنین است:

• بالا بردن کارایی

• برقراری توازن مالی

• ایجاد عدالت نسبی میان مناطق مختلف کشور

---

۲. منابع عایداتی حکومت فدرال (Bund)

حکومت فدرال از چند دسته‌ی مهم عایداتی استفاده می‌کند:

۲.۱ سهم از مالیات‌های مشترک

مهم‌ترین مالیات‌های مشترک عبارت‌اند از:

• مالیات بر عواید/درآمد (Einkommensteuer)

• مالیات بر شرکت‌ها (Körperschaftsteuer)

• مالیات بر ارزش افزوده (Mehrwertsteuer)

این مالیات‌ها به شکل سراسری جمع‌آوری می‌شوند و بعد طبق فرمول‌های معین میان:

• حکومت فدرال،

• ایالت‌ها،

• و شاروالی‌ها

تقسیم می‌گردند. حکومت فدرال درصد مشخصی از این عواید را می‌گیرد.

۲.۲ مالیات‌های خاص حکومت فدرال

برخی مالیات‌ها منحصراً به حکومت فدرال تعلق دارند، به‌خصوص مالیات‌های مصرفی، مانند:

• مالیات بر توتون و دخانیات

• مالیات بر انرژی و مواد سوختی

• مالیات بر مشروبات الکلی

این عواید مستقیماً داخل بودجه‌ی فدرال می‌شوند.

۲.۳ عواید غیرمالیاتی

علاوه بر مالیات، حکومت فدرال از راه‌های زیر نیز عاید به‌دست می‌آورد:

• مفاد (سود) شرکت‌های دولتی و بنگاه‌هایی که حکومت فدرال در آن‌ها سهم دارد

• فیس‌ها و هزینه‌های اداری (مثلاً برای پاسپورت، اسناد رسمی در سطح فدرال)

• جریمه‌ها و جزاهای مالی در ساحات تحت صلاحیت فدرال

• فروش یا اجاره‌ی ملکیت‌ها و دارایی‌های مربوط به حکومت فدرال

۲.۴ قرضه‌گیری و بدهی عمومی حکومت فدرال

حکومت فدرال می‌تواند برای پوشش کسر بودجه، از قرضه‌گیری استفاده کند.

اما این کار مطابق سازوکار «ترمز بدهی» (Schuldenbremse) که در قانون اساسی درج شده، به شدت محدود است. تنها در حالات استثنایی و بحران‌های بزرگ، امکان بلند رفتن بدهی‌ها وجود دارد.

---

۳. منابع عایداتی حکومت‌های ایالتی (Länder)

ساختار عایداتی ایالت‌ها از بعضی لحاظ متفاوت است:

۳.۱ سهم از مالیات‌های مشترک

ایالت‌ها مانند حکومت فدرال از سه مالیات مشترک بزرگ سهم می‌برند:

• مالیات بر درآمد/عواید

• مالیات بر شرکت‌ها

• مالیات بر ارزش افزوده (Mehrwertsteuer)

تقسیم این سهم با درنظر گرفتن معیارهای زیر صورت می‌گیرد:

• تعداد نفوس (جمعیت) هر ایالت

• توان مالیاتی یا قدرت عایداتی آن ایالت

قسمتی از مالیات بر ارزش افزوده به طور خاص برای کاهش تفاوت در قدرت مالی میان ایالت‌ها استفاده می‌شود.

۳.۲ مالیات‌های اختصاصی ایالت‌ها

بعضی مالیات‌ها فقط به ایالت‌ها تعلق می‌گیرند، از جمله:

• مالیات انتقال ملک و زمین (Grunderwerbsteuer)

• مالیات بر میراث و هدیه (Erbschaftsteuer)

• مالیات بر قمار، کازینوها و بعضی بازی‌های شانسی

این عواید مستقیم وارد بودجه‌ی ایالت‌ها می‌شود.

۳.۳ سیستم همبستگی و توازن مالی (Länderfinanzausgleich)

یکی از عناصر مهم فدرالیسم مالی در آلمان، سیستم توازن مالی بین ایالت‌ها است که شامل دو نوع انتقال می‌شود:

• انتقال عمودی: کمک‌ها و پرداخت‌هایی که از طرف حکومت فدرال به ایالت‌های ضعیف‌تر صورت می‌گیرد

• انتقال افقی: کمک‌ها و پرداخت‌هایی که بعضی ایالت‌های ثروتمند به ایالت‌های کم‌درآمدتر می‌پردازند

هدف این است که تمام ایالت‌ها توانایی آن را داشته باشند که وظایف قانونی و خدمات اساسی را برای مردم خود فراهم کنند، حتی اگر قدرت عایداتی‌شان کم باشد.

۳.۴ عواید غیرمالیاتی ایالت‌ها

از جمله‌ی این عواید می‌توان نام برد:

• فیس‌های دانشگاهی و هزینه‌های اداری (در صورت وجود)

• عایدات ناشی از ملکیت‌ها و دارایی‌های ایالت

• مفاد شرکت‌ها و بنگاه‌هایی که ملکیت ایالت‌اند

• فیس‌ها و هزینه‌های اداری و قضایی مانند:

  • فیس ثبت وسایط نقلیه

  • هزینه‌ی پروسه‌های قضایی

  • هزینه‌ی صدور تصدیق‌نامه‌ها و اسناد رسمی در سطح ایالت

---

۴. تفاوت‌های اساسی میان درآمد حکومت فدرال و حکومت‌های ایالتی

در جدول پایین یک مقایسه‌ی خلاصه آورده شده است:

---

۵. چرا این تقسیم‌بندی مهم است؟

این تفکیک مالی و عایداتی با چند هدف روشن طراحی شده است، از جمله:

• تضمین خودمختاری مالی ایالت‌ها در حوزه‌هایی مانند تعلیم و تربیه، فرهنگ، پولیس و خدمات اجتماعی

• ایجاد همبستگی مالی میان مناطق ثروتمند و مناطق ضعیف، تا سطح خدمات دولتی در سراسر کشور تا حد امکان مشابه باشد

• کاهش تمرکز شدید قدرت در یک سطح؛ به‌گونه‌ای که تصمیم‌گیری‌های مالی در چند سطح انجام شود

• افزایش کارایی در مصرف منابع، چون بسیاری از تصمیم‌ها نزدیک به مردم و مشکلات واقعی آن‌ها گرفته می‌شود

---

۶. جمع‌بندی

با آن‌که حکومت فدرال و حکومت‌های ایالتی در آلمان در بعضی مالیات‌ها باهم شریک هستند، اما هر سطح:

• منابع عایداتی خاص خود را دارد،

• بودجه‌ی مستقل خود را ترتیب می‌دهد،

• و در چارچوب قانون اساسی، صلاحیت مالی ویژه‌ی خود را اعمال می‌کند.

این ساختار:

• بازتاب‌دهنده‌ی ماهیت فدرالی جمهوری فدرال آلمان است،

• به استقلال سیاسی و مالی ایالت‌ها قوت می‌بخشد،

• و با استفاده از سیستم توازن مالی، برای کم کردن اختلافات میان مناطق مختلف تلاش می‌کند.

 

برای درک درست نظام مالی و مالیاتی آلمان، باید هم‌زمان به هر دو سطح نگاه کرد:

Bund (حکومت فدرال) و Länder (ایالت‌ها) – که باهم کار می‌کنند، اما از نظر مالی به‌طور روشن از هم جدا سازمان‌دهی شده‌اند.

 

---

تیم نویسنده‌گان و ویراستاران این وب‌سایت می‌کوشند تا بر بنیاد تحقیق گسترده و مراجعه به منابع مختلف، معلومات دقیق و قابل اعتماد در اختیار خواننده‌گان قرار دهند. با وجود این، احتمال تغییر قوانین و بروز اشتباه یا نواقص به‌طور کامل منتفی نیست. لطفاً این مقاله را تنها به‌عنوان یک راهنمای ابتدایی در نظر بگیرید و برای معلومات قطعی و تازه، همیشه به اداره‌ها و منابع رسمی مراجعه نمایید.