رهنمای همهجانبه درباره کمکهزینه بیکاری در آلمان (Arbeitslosengeld)
کمکهزینه بیکاری در آلمان (که به آلمانی Arbeitslosengeld گفته میشود) یکی از مهمترین اشکال حمایت اجتماعی است که درآمد موقتی را برای افرادی فراهم میسازد که در جستوجوی کار میباشند. هدف این سیستم، پشتیبانی مالی از افراد در دوران بیکاری و کمک به برگشت هرچه زودتر آنها به بازار کار است. در این مقاله، توضیح مفصل و روشنی در مورد کمکهزینه بیکاری در آلمان ارائه میکنیم؛ از شرایط و مراحل درخواست گرفته تا انواع مختلف این کمکهزینه و مهمترین توصیههای عملی.
Arbeitslosengeld چیست؟
واژه Arbeitslosengeld معمولاً به کمکهزینه بیکاری نوع اول اشاره دارد که به نام ALG I شناخته میشود. این نوع کمکهزینه برای افرادی پرداخت میگردد که پس از اشتغال در یک وظیفه مشمول بیمه اجباری اجتماعی (Sozialversicherungspflicht)، کار خود را از دست دادهاند.
یادداشت:
تا ختم سال ۲۰۲۲، دو نوع اصلی کمکهزینه بیکاری وجود داشت: ALG I و ALG II.
از آغاز سال ۲۰۲۳، ALG II با کمکهزینهای به نام Bürgergeld جایگزین شده است. با آن هم، بسیاری از مردم بهگونه غیررسمی هنوز آن را Hartz IV یا ALG II صدا میزنند.
انواع کمکهزینههای بیکاری در آلمان
۱. کمکهزینه بیکاری نوع اول (Arbeitslosengeld I / ALG I)
برای اشخاصی پرداخت میشود که در سیستم بیمه بیکاری (Arbeitslosenversicherung) مدت کافی پرداخت حق بیمه داشتهاند.
مقدار این کمکهزینه بر اساس عایدات یا معاش قبلی شخص تعیین میگردد.
اداره فدرالی کار (Bundesagentur für Arbeit) مسئول پرداخت و مدیریت این کمکهزینه است.
۲. کمکهزینه بیکاری نوع دوم / Bürgergeld (قبلاً ALG II / Hartz IV)
این کمکهزینه برای افراد نیازمند است که شرایط دریافت ALG I را ندارند یا مدت دریافت آنها ختم شده است.
مبنای محاسبه آن عایدات قبلی نیست؛ بلکه وضعیت مالی فعلی، داراییها و پساندازهای شخص سنجیده میشود.
این نوع کمکهزینه توسط Jobcenterها در سطح شهرها و ولسوالیها اداره میشود.
شرایط عمومی برای دریافت کمکهزینه بیکاری نوع اول (ALG I)
اشتغال مشمول بیمه بیکاری:
متقاضی باید در فاصله دو سال گذشته، حداقل ۱۲ ماه در وظیفهای کار کرده باشد که مشمول بیمه اجباری اجتماعی و بیمه بیکاری بوده است.
راجستر بهعنوان بیکار (Arbeitslos melden):
زمانی که معلوم شد قرارداد کاری ختم میشود، شخص باید در اسرع وقت نزد اداره کار (Agentur für Arbeit) خود را بهعنوان بیکار راجستر کند. تأخیر در این کار میتواند باعث کاهش مقدار کمکهزینه شود.
آمادگی برای کار:
شخص باید نشان دهد که آماده و قادر است حداقل ۱۵ ساعت در هفته کار کند و بهصورت فعال در پی کار باشد.
رعایت مکلفیتها:
اشتراک در وقتهای تعیینشده از سوی اداره کار و پابندی به برنامههای جستوجوی کار که با آنها موافقت شده است، الزامی است.
نحوه محاسبه مقدار کمکهزینه بیکاری نوع اول (ALG I)
مقدار این کمکهزینه بر اساس معاش خالص آخرین شغل متقاضی محاسبه میشود.
در حالت عادی، فرد بیکار اگر فرزند تحت تکفل نداشته باشد، حدود ۶۰٪ از معاش خالص قبلی خود را دریافت میکند.
در صورتی که شخص دارای فرزندان تحت تکفل در فامیل باشد، این مقدار معمولاً حدود ۶۷٪ از معاش خالص قبلی است.
همچنان طبقه مالیاتی و سهم پرداختی به بیمههای اجتماعی میتواند بر مقدار نهایی تأثیر داشته باشد.
مدت دریافت کمکهزینه بیکاری نوع اول (ALG I)
برای اشخاص زیر ۵۰ سال، مدت دریافت این کمکهزینه معمولاً بین ۶ تا ۱۲ ماه است، به شرطی که طی دو سال اخیر حداقل ۱۲ ماه سابقه کار مشمول بیمه داشته باشند.
برای افراد بالاتر از ۵۰ یا ۵۵ سال، این مدت مطابق به مدت پرداخت بیمه میتواند تا ۱۵ یا ۱۸ ماه (و در بعضی موارد بیشتر) افزایش یابد.
کمکهزینه بیکاری نوع دوم / Bürgergeld
شرایط:
اگر مدت ALG I ختم شود و یا شخص اساساً برای آن واجد شرایط نبوده باشد، میتواند برای Bürgergeld (که قبلاً ALG II بود) درخواست بدهد.
معیار اصلی، نیاز واقعی مالی است؛ به این معنا که عایدات، داراییها و پساندازها بررسی میشوند.
شخص باید بهطور معمول قادر باشد روزانه حداقل ۳ ساعت کار کند، مگر این که مشکلات صحی مانع گردد.
مقدار کمکهزینه:
مقدار Bürgergeld بر اساس وضعیت خانوادگی، تعداد اعضای خانواده و شرایط فامیلی تعیین میشود.
در صورت برآورده شدن شرایط، هزینههای کرایه خانه و گرمایش نیز میتواند پوشش داده شود.
سقف مجاز کرایه و هزینه مسکن در ایالتها و مناطق مختلف متفاوت است.
نقش Jobcenter:
Jobcenter در یافتن کار، معرفی برنامههای آموزشی، و دورههای بازآموزی و ارتقای مهارت به افراد کمک میکند.
این مرکز بر رعایت توافقنامه ادغام در بازار کار (Eingliederungsvereinbarung) نظارت مینماید.
در صورت نیامدن به وقتهای تعیینشده یا رد کردن پیشنهاد کار مناسب بدون دلیل قانعکننده، ممکن است کاهش در کمکهزینه (تحریم مالی) اعمال گردد.
چگونه برای کمکهزینه بیکاری درخواست کنیم؟
تماس زودهنگام با اداره کار:
اگر از قبل میدانید که وظیفهتان ختم میشود، بهتر است هرچه زودتر – ترجیحاً سه ماه پیش از ختم قرارداد – اداره کار را در جریان بگذارید.
این کار میتواند از طریق تلفن یا سایت اینترنتی اداره فدرالی کار انجام شود.
راجستر بهعنوان بیکار (Arbeitslosmeldung):
ثبت رسمی بیکاری معمولاً حضوری در اداره کار صورت میگیرد و بهتر است پیش از اولین روز بیکاری انجام شود.
داشتن اسناد هویتی، قراردادهای کار، نامههای فسخ قرارداد و فیشهای معاش قبلی مهم است.
پُر کردن فورمهای درخواست:
فورمهای درخواست کمکهزینه بیکاری را میتوان بهشکل کاغذی یا آنلاین خانهپری کرد.
همچنان باید اسناد مرتبط با عایدات قبلی، سوابق کاری و مدارک دیگر ضمیمه گردد.
رعایت وقتهای اداره:
اداره کار برای بررسی پیشرفت جستوجوی کار، مشاوره و طرح گامهای بعدی، وقتهای منظم تعیین میکند.
همکاری جدی و منظم با مأموران مسئول، به جلوگیری از قطع یا کاهش کمکهزینه و ادامه پرداخت آن کمک میکند.
نکات عملی برای آسانتر شدن دریافت کمکهزینه بیکاری
نگهداری درست اسناد:
همه قراردادهای کار، نامههای فسخ، تصدیقنامههای کاری و فیشهای معاش را منظم نگهداری کنید؛ این اسناد برای اثبات حق شما به ALG I ضروری است.
بهروزرسانی سیوی (CV):
داشتن یک سابقه کاری (سیوی) تازه، واضح و حرفهای، فرصت یافتن کار جدید را سریعتر میسازد.
استفاده از خدمات مشاوره:
میتوانید از مشاوره حضوری، کارگاههای آموزشی، و کمک در نوشتن درخواست کار از سوی اداره کار یا نهادهای دیگر استفاده نمایید.
استفاده از خدمات آنلاین:
بسیاری از مراحل اداری از طریق سیستمهای آنلاین اداره فدرالی کار قابل انجام است و زمان و رفتوآمد را کاهش میدهد.
رجوع به مراکز مشاوره مستقل:
اگر در روند کار با مشکلات حقوقی یا ابهام روبهرو شدید، میتوانید از مراکز مشاوره رایگان یا متخصصین حقوق کار کمک بگیرید.
جمعبندی
نظام کمکهزینه بیکاری (Arbeitslosengeld) در آلمان، بخش مهمی از سیستم حمایت اجتماعی است که برای کاهش فشار مالی پس از از دست دادن شغل و تسهیل رفتن به شغل جدید طراحی شده است. چه شما برای ALG I درخواست دهید و چه برای Bürgergeld، دانستن شرایط، معیارها و مراحل اداری کمک میکند این دوره انتقالی در زندگی کاری خود را با آگاهی بیشتر و اطمینان بالاتر طی نمایید. رعایت مهلتها، ارتباط مداوم با نهادهای مسئول و استفاده فعال از برنامههای آموزشی و خدمات کاریابی نقش مهمی در بازگشت سریعتر به بازار کار دارد.
اگر این رهنما را مفید یافتید، آن را با دیگران شریک سازید تا آگاهی جویندگان کار در آلمان در مورد حقوق و مسئولیتهایشان افزایش یابد.
* تیم نویسندگان و ویراستاران این وبسایت میکوشند با تکیه بر تحقیق گسترده و مراجعه به منابع گوناگون، اطلاعات دقیق و قابل اعتماد در اختیار خوانندگان بگذارند. با این وجود، امکان دارد گاهی اشتباهاتی رخ دهد یا برخی معلومات بهصورت ناتمام و یا تأییدنشده درج گردد. از اینرو، لطفاً این مطالب را بهعنوان رهنمای اولیه در نظر بگیرید و برای دریافت معلومات نهایی و رسمی، همیشه به ادارات و مراجع مسئول مراجعه نمایید.