مرخصی بیماری در آلمان: حقوق کارمند و کارفرما بهصورت کامل
در آلمان، مرخصی بیماری که با اصطلاحات Krankschreibung یا Arbeitsunfähigkeit شناخته میشود، یک حق قانونیِ محافظتشده است. قوانین کار و نظام بیمۀ درمانی طوری تنظیم شدهاند که یک تعادل منصفانه بین منافع کارمند و کارفرما برقرار شود.
۱. چه زمانی حق مرخصی بیماری دارید؟
شما حق دریافت گواهی بیماری دارید اگر:
دچار بیماری جسمی یا روحی هستید که مانع انجام کارتان میشود،
همان روز، و بهتر است قبل از شروع شیفت کاری، کارفرمای خود را فوراً مطلع کنید،
اگر غیبت شما بیش از ۳ روز تقویمی طول بکشد، گواهی ناتوانی از کار (Arbeitsunfähigkeitsbescheinigung) از پزشک ارائه دهید
(بعضی شرکتها این گواهی را حتی از روز اول میخواهند).
۲. حقوق کارمند چیست؟
| حق | توضیح |
|---|---|
| دریافت حقوق در ایام بیماری | کارفرما تا حداکثر شش هفته، حقوق کامل شما را ادامه میدهد (Lohnfortzahlung im Krankheitsfall). |
| انتقال به Krankengeld | پس از ۶ هفته، پرداخت از طرف بیمۀ درمانی قانونی انجام میشود و شما Krankengeld میگیرید؛ معمولاً معادل ۷۰٪ حقوق ناخالص و حداکثر ۹۰٪ حقوق خالص. |
| عدم اخراج صرفاً بهخاطر بیماری | معمولاً اخراج صرفاً بهدلیل بیماری مجاز نیست؛ مگر در موارد بسیار پیچیده و طولانیمدت. |
| حفظ محرمانگی اطلاعات پزشکی | کارفرما حق ندارد از ماهیت و نوع بیماری شما باخبر شود؛ فقط باید مدت ناتوانی از کار را بداند. |
| مرخصی بیماری در خارج از کشور | امکان گرفتن گواهی بیماری در خارج از آلمان وجود دارد، اما با شرایط خاص و ضرورت اطلاع فوری به کارفرما و بیمه. |
۳. حقوق کارفرما چیست؟
| حق | توضیح |
|---|---|
| درخواست گواهی از روز اول | کارفرما میتواند طبق مقررات داخلی شرکت، گواهی بیماری از روز اول را مطالبه کند. |
| عدم پرداخت حقوق بعد از ۶ هفته | پس از شش هفته، تعهد کارفرما به پرداخت حقوق پایان مییابد و بیمه درمانی پرداخت Krankengeld را برعهده میگیرد. |
| بررسی صحت مرخصی بیماری | در صورت وجود تردید، کارفرما میتواند از بیمه درمانی بخواهد که خدمات پزشکی (Medizinischer Dienst) وضعیت بیماری را بررسی کند. |
| اقدامات انضباطی در صورت تقلب | اگر ثابت شود کارمند واقعاً بیمار نبوده (مثلاً در طول مرخصی در شغل دیگری کار کرده است)، امکان اعمال اخطار، تنبیه یا حتی اخراج وجود دارد. |
۴. ارسال گواهی بیماری چگونه است؟ (سیستم eAU)
از سال ۲۰۲۳، سیستم گواهی بیماری در آلمان تا حد زیادی الکترونیکی شده است:
پزشک، اطلاعات گواهی ناتوانی از کار (eAU) را مستقیماً به بیمه درمانی ارسال میکند.
کارفرما این اطلاعات را بهصورت دیجیتالی از بیمه دریافت میکند.
بااینحال، کارمند همچنان موظف است:
بهموقع کارفرما را از بیماری مطلع کند (از طریق تلفن، ایمیل و …).
در صورت نیاز، یک نسخۀ کاغذی از گواهی برای خود نگه دارد.
۵. بیماری در طول مرخصی سالانه (Urlaub)
اگر در طول مرخصی سالانه با حقوق بیمار شوید:
روزهایی که توسط گواهی رسمی بیماری پوشش داده شدهاند، جزو روزهای مرخصی حساب نمیشوند، بلکه بهعنوان روز بیماری ثبت میشوند.
باید بلافاصله کارفرما را مطلع کرده و گواهی را (در صورت لزوم از خارج کشور) ارسال کنید.
۶. نکات مهم عملی درباره مرخصی بیماری
مرخصی بیماری همیشه بهمعنای استراحت ۲۴ ساعته در تخت نیست:
پیادهروی یا فعالیتهای سبک ممکن است مجاز باشد، به شرطی که روند بهبودی را مختل نکند.
سفر به خارج از کشور در زمان بیماری:
سفر در زمان مرخصی بیماری معمولاً فقط با اجازۀ قبلی بیمه درمانی مجاز است. در غیر این صورت ممکن است حق دریافت مزایا را از دست بدهید.
داشتن بیش از یک شغل:
بسته به نوع بیماری، ممکن است برای یک شغل ناتوان از کار باشید (مثلاً کار فیزیکی سنگین) اما بتوانید کار اداری سبک را انجام دهید؛ این موضوع را پزشک باید مشخص کند.
۷. جمعبندی: کارمند در برابر کارفرما
| کارمند | کارفرما |
|---|---|
| حق دریافت حقوق کامل تا ۶ هفته را دارد | میتواند از روز اول گواهی بیماری را مطالبه کند |
| پس از ۶ هفته، Krankengeld از بیمه درمانی میگیرد | میتواند صحت بیماری را از طریق بیمه و Medizinischer Dienst بررسی کند |
| مجبور نیست نوع بیماری را فاش کند | میتواند در صورت شک به سوءاستفاده اقدامات قانونی و انضباطی انجام دهد |
| فقط در شرایط خاص و پیچیده بهخاطر بیماری اخراج میشود | حق دارد برای حفظ نظم کار و برنامهریزی، مرخصی بیماری را مدیریت کند |
ـ* تیم نویسندگان و سردبیران وبسایت تلاش میکند با تحقیق گسترده و استفاده از منابع متعدد، اطلاعات را تا حد امکان دقیق و قابل اعتماد ارائه کند. با این وجود، احتمال وجود اشتباه، نقص یا اطلاعات تأییدنشده وجود دارد؛ بنابراین، این متن تنها یک راهنمای کلی و اولیه است. برای تصمیمگیریهای مهم، حتماً با وکیل کار، پزشک یا شرکت بیمه مشورت کنید.
