رتبهبندی ایالتهای آلمان بر اساس نسبت مهاجران و ساکنان دارای پیشینه مهاجرت تا سال ۲۰۲۵: یک راهنمای جامع
با گسترش توسعهٔ اقتصادی و اجتماعی در آلمان، سهم جمعیت مهاجر و آلمانیهای دارای پیشینهٔ مهاجرت (Migrationshintergrund) در بسیاری از ایالتها رو به افزایش است. این تنوع جمعیتی بر ساختار جامعه، بازار کار و صحنهٔ فرهنگی تأثیر مستقیم دارد. در این مقالهٔ جامع، ایالتهای آلمان را طبق تازهترین برآوردها تا حدود سال ۲۰۲۵، بر اساس نسبت مهاجران و افراد دارای پیشینهٔ مهاجرت، رتبهبندی میکنیم. این دادهها بر مبنای آمار و پژوهشهای بهروز گردآوریشده توسط ادارهٔ فدرال آمار آلمان (Statistisches Bundesamt) و نهادهای محلی دیگر است. همچنین به سهم تقریبی هر ایالت از مجموع خارجیها و افراد دارای پیشینهٔ مهاجرت در کل آلمان و عوامل اصلی این توزیع اشاره میکنیم.
توضیح: مفهوم «پیشینهٔ مهاجرت» شامل افراد بدون تابعیت آلمانی که در خارج متولد شدهاند، آلمانیهای تابعیتگرفته (مَجنسشده)، و فرزندان مهاجرانی است که در آلمان به دنیا آمدهاند اما ریشهٔ خانوادگیشان به کشورهای دیگر بازمیگردد. نسبتها و ارقام این گروه ممکن است با نسبت خارجیها (اشخاص بدون تابعیت آلمانی) متفاوت باشد؛ از اینرو، در این متن از برآوردهای تقریبی استفاده میشود که هر دو شاخص را بهصورت تجمیعی در نظر میگیرد.
۱. برلین (Berlin)
نسبت افراد دارای پیشینهٔ مهاجرت: حدود ۳۵ تا ۳۶ درصد
چرا برلین در صدر قرار دارد؟
برلین پایتخت سیاسی و فرهنگی آلمان است و همین امر آن را به مقصدی جذاب برای تازهواردان، دانشجویان و جویندگان کار تبدیل میکند.
محلههای محبوبی مانند نویکولن و کرویتسبرگ بهخاطر تنوع قومی و فرهنگی چشمگیرشان شناخته شدهاند.
سهم از مجموع خارجیها و افراد دارای پیشینهٔ مهاجرت در آلمان:
برآورد میشود که برلین حدود ۱۰ درصد از کل جمعیت دارای پیشینهٔ مهاجرت در آلمان را در خود جای داده باشد.
۲. هامبورگ (Hamburg)
نسبت افراد دارای پیشینهٔ مهاجرت: حدود ۳۳ تا ۳۵ درصد
دلایل:
هامبورگ دارای بندری بینالمللی و یکی از بزرگترین بنادر اروپا است؛ این موضوع ورود نیروی کار و متخصصان از سراسر جهان را تسهیل میکند.
بخش رسانه، تبلیغات و خدمات بینالمللی، حرفهایهای زیادی را از اروپا، آسیا و آمریکا جذب میکند.
سهم از مجموع خارجیها و افراد دارای پیشینهٔ مهاجرت در آلمان:
سهم هامبورگ حدود ۷ تا ۸ درصد از کل ساکنان خارجی و افراد دارای پیشینهٔ مهاجرت در آلمان برآورد میشود.
۳. برمن (Bremen)
نسبت افراد دارای پیشینهٔ مهاجرت: حدود ۳۰ تا ۳۲ درصد
دلایل نسبت بالای مهاجران:
برمن یک ایالت-شهر کوچک است؛ در نتیجه، خانوادههای مهاجر و دارای پیشینهٔ مهاجرت، سهم بزرگی از جمعیت کل ایالت را تشکیل میدهند.
اقتصاد آن بهشدت بر بنادر و تجارت متکی است و همین امر جذب کارگران از کشورهای گوناگون را تشویق میکند.
سهم از مجموع خارجیها در آلمان:
بهدلیل جمعیت کل کم، سهم برمن تنها حدود ۲ تا ۳ درصد از مجموع خارجیهای ساکن آلمان است.
۴. هِسن (Hessen)
نسبت افراد دارای پیشینهٔ مهاجرت: حدود ۳۰ درصد
دلایل:
فرانکفورت بهعنوان یک مرکز مالی بینالمللی، متخصصان حوزه بانکداری و مالی را از سراسر جهان به خود جذب میکند.
بخش خدماتی گسترده و حضور دفاتر اروپایی شرکتهای چندملیتی، نیروی کار تحصیلکرده و متنوعی را راهی هِسن میکند.
سهم از مجموع افراد دارای پیشینهٔ مهاجرت در آلمان:
برآورد میشود که هِسن حدود ۸ درصد از کل افراد دارای پیشینهٔ مهاجرت در آلمان را در خود جای داده باشد.
۵. بادن-وورتمبرگ (Baden-Württemberg)
نسبت افراد دارای پیشینهٔ مهاجرت: حدود ۲۸ تا ۳۰ درصد
دلایل:
قدرتهای صنعتی مانند مرسدسبنز، پورشه و صدها شرکت تکنولوژی، به نیروی کار متنوع و متخصص نیاز دارند.
دانشگاهها و مؤسسات پژوهشی معتبر جهانی (مانند اشتوتگارت، هایدلبرگ و فرایبورگ) دانشجویان و پژوهشگران بینالمللی را جذب میکنند.
سهم از مجموع افراد دارای پیشینهٔ مهاجرت:
بادن-وورتمبرگ حدود ۱۰ تا ۱۱ درصد از کل جمعیت دارای پیشینهٔ مهاجرت در آلمان را شامل میشود.
۶. نوردراین-وستفالن (Nordrhein-Westfalen)
نسبت افراد دارای پیشینهٔ مهاجرت: حدود ۲۶ تا ۲۸ درصد
دلایل:
این ایالت پرجمعیتترین ایالت آلمان است؛ منطقهٔ روهر و شهرهایی مانند کلن و دوسلدورف هزاران مهاجر را جذب میکند.
تنوع گستردهٔ صنعتی و خدماتی، فرصتهای شغلی متعدد در بخشهای مختلف ایجاد کرده است.
سهم از مجموع افراد دارای پیشینهٔ مهاجرت:
بهدلیل جمعیت کل بسیار بالا، سهم نوردراین-وستفالن ممکن است به بیش از ۱۴ تا ۱۵ درصد از کل مهاجران و تازهواردان در آلمان برسد.
۷. بایرن (Bayern)
نسبت افراد دارای پیشینهٔ مهاجرت: حدود ۲۵ تا ۲۷ درصد
دلایل:
شهرهای بزرگی مانند مونیخ و نورنبرگ متخصصانی در حوزهٔ فناوری، خودروسازی و نرمافزار به خود جذب میکنند.
بخش گردشگری در آلپ و صنعت مهمانداری، فرصتهای شغلی زیادی برای نیروی کار خارجی فراهم میسازد.
سهم از مجموع افراد دارای پیشینهٔ مهاجرت:
حدود ۱۲ تا ۱۳ درصد از کل ساکنان دارای پیشینهٔ مهاجرت در آلمان در ایالت بایرن زندگی میکنند.
۸. راینلاند-فالتس (Rheinland-Pfalz)
نسبت افراد دارای پیشینهٔ مهاجرت: حدود ۱۸ تا ۲۰ درصد
دلایل:
حضور تاریخی پایگاههای نظامی آمریکا در این ایالت، به شکلگیری ترکیب جمعیتی چندملیتی کمک کرده است.
فعالیتهای کشاورزی، تولید شراب و صنایع و خدمات اروپای میانه، نیروی کاری از اروپای شرقی، ترکیه و کشورهای دیگر را جلب میکند.
سهم از مجموع خارجیها در آلمان:
راینلاند-فالتس حدود ۴ تا ۵ درصد از مجموع ساکنان خارجی در آلمان را شامل میشود.
۹. نیدرزاکسن (Niedersachsen)
نسبت افراد دارای پیشینهٔ مهاجرت: حدود ۱۸ تا ۲۰ درصد
دلایل:
شهرهای صنعتی مانند هانوفر و ولفسبورگ (مرکز شرکت فولکسواگن) و شبکهٔ گستردهٔ تأمینکنندگان، فرصتهای شغلی فراوانی ایجاد میکنند.
بخش کشاورزی و صنایع غذایی، بهطور منظم به کارگران فصلی نیاز دارد.
سهم از مجموع افراد دارای پیشینهٔ مهاجرت:
نیدرزاکسن حدود ۷ تا ۸ درصد از جمعیت دارای پیشینهٔ مهاجرت در آلمان را در بر میگیرد.
۱۰. شلسویگ-هولشتاین (Schleswig-Holstein)
نسبت افراد دارای پیشینهٔ مهاجرت: حدود ۱۴ تا ۱۶ درصد
دلایل:
موقعیت ساحلی و مجاورت با دانمارک، جذب کارگران منطقهای و اروپایی را تسهیل میکند.
بخش گردشگری در سواحل دریای شمال و دریای بالتیک، نیاز فزایندهای به نیروی کار فصلی دارد.
سهم از مجموع خارجیها در آلمان:
حدود ۳ درصد از کل خارجیهای ساکن آلمان در شلسویگ-هولشتاین زندگی میکنند.
۱۱. براندنبورگ (Brandenburg)
نسبت افراد دارای پیشینهٔ مهاجرت: حدود ۱۰ تا ۱۲ درصد
دلایل:
نزدیکی به برلین باعث میشود برخی از مهاجران و تازهواردان، سکونت در اطراف پایتخت را بهخاطر اجارههای مناسبتر ترجیح دهند.
رشد بخشهای کشاورزی و انرژیهای تجدیدپذیر، نیاز به کارگران ماهر را بالا برده است.
سهم از مجموع افراد دارای پیشینهٔ مهاجرت:
بهدلیل جمعیت نسبتاً کم و غلبهٔ مناطق روستایی، سهم براندنبورگ تنها حدود ۲ تا ۳ درصد برآورد میشود.
۱۲. زاکسن (Sachsen)
نسبت افراد دارای پیشینهٔ مهاجرت: حدود ۸ تا ۱۰ درصد
دلایل:
رشد صنایع خودروسازی و الکترونیک در لایپزیگ و درسدن، سطح محدودی از مهاجرت را به این ایالت سوق داده است.
با این حال، نسبت کلی مهاجران همچنان از ایالتهای غربی و جنوبی پایینتر است.
سهم از مجموع افراد دارای پیشینهٔ مهاجرت:
حدود ۲ تا ۳ درصد.
۱۳. مکلنبورگ-فورپومرن (Mecklenburg-Vorpommern)
نسبت افراد دارای پیشینهٔ مهاجرت: حدود ۷ تا ۹ درصد
دلایل:
ماهیت روستایی ایالت و تمرکز بر گردشگری ساحلی، بهطور طبیعی مانع از موجهای بزرگ مهاجرت میشود.
بسیاری از جوانان بومی به شهرهای بزرگتر در ایالتهای دیگر آلمان مهاجرت میکنند.
سهم از مجموع افراد دارای پیشینهٔ مهاجرت:
تنها حدود ۱ تا ۲ درصد.
۱۴. زاکسن-آنهالت (Sachsen-Anhalt)
نسبت افراد دارای پیشینهٔ مهاجرت: حدود ۷ تا ۸ درصد
دلایل:
پس از اتحاد آلمان، توسعهٔ صنعتی – بهویژه در بخش شیمی – محدود باقی مانده است.
بهدلیل نبود مراکز بزرگ اقتصادی، سطح جذب مهاجران نسبت به ایالتهای دیگر پایینتر است.
سهم از مجموع افراد دارای پیشینهٔ مهاجرت:
حدود ۱ تا ۲ درصد از کل مهاجران و ساکنان دارای پیشینهٔ مهاجرت در آلمان.
۱۵. تورینگن (Thüringen)
نسبت افراد دارای پیشینهٔ مهاجرت: حدود ۶ تا ۸ درصد
دلایل:
اقتصاد تورینگن بر صنایع متوسط و شهرهای کوچکتر مانند ارفورت و ینا متکی است؛ این موضوع جریان ورود جوامع بزرگ مهاجر را محدود میکند.
هرچند در بخشهای تکنولوژیمحور رشد چشمگیری دیده میشود، اما این رشد هنوز با جذابیت کلانشهرهای غربی و جنوبی برابری نمیکند.
سهم از مجموع افراد دارای پیشینهٔ مهاجرت:
حدود ۱ تا ۲ درصد.
۱۶. زارلند (Saarland)
نسبت افراد دارای پیشینهٔ مهاجرت: حدود ۱۴ تا ۱۶ درصد (طبق برخی آمارها)
با اینکه درصد مهاجران در زارلند نسبتاً بالاست، اما بهدلیل جمعیت کم، در مقایسهٔ مطلق، در پایین فهرست قرار میگیرد.
دلایل:
موقعیت مرزی با فرانسه، زمینهساز تنوع فرهنگی و زبانی است.
صنایع سنتی همچون زغالسنگ و فولاد، تا حدی جای خود را به بخشهای خدماتی مدرن دادهاند.
سهم از مجموع افراد دارای پیشینهٔ مهاجرت:
کمتر از ۲ درصد، با توجه به جمعیت کل پایین ایالت.
این نسبتها برای کل آلمان چه معنایی دارند؟
سهم مجموع خارجیها و افراد دارای پیشینهٔ مهاجرت در آلمان:
تا حدود سال ۲۰۲۵، برآورد میشود که آنها حدود ۲۷ تا ۲۸ درصد از کل جمعیت آلمان را تشکیل دهند؛ به بیان دیگر، تقریباً یکسوم جمعیت آلمان به نوعی دارای پیشینهٔ مهاجرت است.
نسبت خارجیها (افراد بدون تابعیت آلمانی) حدود ۱۲ تا ۱۳ درصد تخمین زده میشود و بقیه را آلمانیهای تابعیتگرفته و فرزندان مهاجران متولد آلمان تشکیل میدهند.
توزیع نامتوازن:
شهرهای بزرگ و ایالتهای صنعتی/خدماتی پیشرفته بیشترین سهم مهاجران را به خود جذب میکنند، زیرا فرصتهای شغلی و تحصیلی بیشتری در آنها وجود دارد.
ایالتهای شرقی و مناطق روستایی، بهدلیل کمبود مراکز اقتصادی بزرگ و نبود کلانشهرهای جذاب، سهم کمتری از مهاجران دارند.
جمعبندی
بررسیها نشان میدهد که برلین، هامبورگ و برمن در صدر فهرست ایالتهای آلمان از نظر نسبت جمعیت مهاجر و آلمانیهای دارای پیشینهٔ مهاجرت قرار دارند و پس از آنها هِسن، بادن-وورتمبرگ و نوردراین-وستفالن میآیند. این نسبتها بازتابدهندهٔ نقش اقتصادی و تاریخی این مناطق بهعنوان مقاصد جذاب برای مهاجرت – چه از منظر صنعتی و تجاری و چه از نظر علمی و دانشگاهی – است.
در مقابل، ایالتهای شرقی مانند زاکسن، زاکسن-آنهالت، تورینگن و مکلنبورگ-فورپومرن هنوز نسبتهای پایینتری ثبت میکنند، هرچند در سالهای اخیر با اجرای برنامههای اشتغال و سرمایهگذاری، بهبودهای محسوسی مشاهده شده است.
بهطور خلاصه، «نقشهٔ جمعیتی» آلمان ترکیبی متنوع از مناطق صنعتی و خدماتی پیشرفته با کلانشهرهای بزرگ از یکسو، و ایالتهای روستاییتر و شرقی از سوی دیگر را نشان میدهد. انتظار میرود این تنوع در سالهای آینده نیز به رشد خود ادامه دهد؛ زیرا بازار کار آلمان به نیروی کار ماهر نیازمند است و شهرهای بزرگ آلمان همچنان برای مهاجران از سراسر جهان جذاب خواهند بود.
* تیم نویسندگان و ویراستاران این وبسایت میکوشند با استناد به پژوهشهای گسترده و مراجعه به منابع متعدد، اطلاعاتی دقیق و بهروز ارائه کنند. با این حال، بخشی از دادهها ممکن است بر برآوردها یا آمار در حال تغییر مبتنی باشد و احتمال خطا یا تفاوت جزئی در ارقام وجود دارد. بنابراین، مطالب این مقاله باید تنها بهعنوان مرجعی اولیه و غیرالزامآور در نظر گرفته شود. برای دریافت اطلاعات رسمی و کاملاً بهروز، توصیه میشود همواره به نهادهای مسئول و ادارات آماری مراجعه کنید.