ردهبندی ایالتهای آلمان بر اساس درصد مهاجران و باشندهگان دارای سابقهٔ مهاجرت تا سال ۲۰۲۵: یک راهنمای همهجانبه
با رشد اقتصادی و اجتماعی در آلمان، سهم باشندهگان مهاجر و آلمانیهای دارای سابقهٔ مهاجرت (Migrationshintergrund) در بسیاری از ایالتها در حال افزایش است. این تنوع دیموگرافیک بر ساختار جامعه، بازار کار و صحنهٔ فرهنگی تأثیر مستقیم دارد. در این مقالهٔ مفصل، ایالتهای آلمان را بر اساس درصد مهاجران و افراد دارای سابقهٔ مهاجرت، مطابق با تازهترین برآوردها تا حدود سال ۲۰۲۵، ردهبندی میکنیم. این ارقام بر بنیاد آمار و پژوهشهای بهروز که توسط ادارهٔ فدرال آمار آلمان (Statistisches Bundesamt) و نهادهای محلی دیگر گردآوری شده، استوار میباشد. همچنان، سهم تقریبی هر ایالت از مجموع خارجیها و باشندهگان دارای سابقهٔ مهاجرت در سطح آلمان توضیح داده میشود و به برخی دلایل این توزیع پرداخته خواهد شد.
یادداشت: اصطلاح «سابقهٔ مهاجرت» افراد بدون تابعیت آلمانی که در خارج متولد شدهاند، آلمانیهای تابعیتگرفته و فرزندان مهاجرانی را در بر میگیرد که در آلمان به دنیا آمدهاند ولی ریشه و اصل خانوادهٔ آنها به کشورهای دیگر برمیگردد. نسبتها و ارقام این گروه میتواند با نسبت خارجیها (افرادی که تابعیت آلمانی ندارند) متفاوت باشد؛ از همین رو در این متن از برآوردهای تقریبی استفاده میشود که هر دو شاخص را یکجا در نظر میگیرد.
۱. برلین (Berlin)
درصد افراد دارای سابقهٔ مهاجرت: حدود ۳۵ تا ۳۶ درصد
چرا برلین در صدر است؟
برلین پایتخت سیاسی و فرهنگی آلمان است و از همین سبب برای تازهواردان، دانشجویان و جویندهگان کار، مقصدی بسیار جذاب بهشمار میرود.
محلههایی مانند نویکولن و کرویتسبرگ بهخاطر تنوع قومی و فرهنگی برجستهشان معروف هستند.
سهم از مجموع خارجیها و افراد دارای سابقهٔ مهاجرت در آلمان:
تخمین زده میشود که حدود ۱۰ درصد از کل باشندهگان دارای سابقهٔ مهاجرت در آلمان در برلین زندهگی میکنند.
۲. هامبورگ (Hamburg)
درصد افراد دارای سابقهٔ مهاجرت: حدود ۳۳ تا ۳۵ درصد
دلایل:
هامبورگ یک بندر بینالمللی بزرگ دارد که از بزرگترین بنادر اروپا شناخته میشود و این موضوع جذب نیروی کار و متخصصان از سراسر جهان را تشویق میکند.
بخش رسانه، تبلیغات و خدمات جهانی در هامبورگ، حرفهایهای بسیاری را از اروپا، آسیا و آمریکا به این شهر میکشاند.
سهم از مجموع خارجیها و افراد دارای سابقهٔ مهاجرت در آلمان:
سهم هامبورگ در حدود ۷ تا ۸ درصد از کل باشندهگان خارجی و دارای سابقهٔ مهاجرت در آلمان برآورد شده است.
۳. برمن (Bremen)
درصد افراد دارای سابقهٔ مهاجرت: حدود ۳۰ تا ۳۲ درصد
دلایل درصد بلند:
برمن یک ایالت-شهر کوچک است؛ به این معنا که خانوادههای مهاجر و دارای سابقهٔ مهاجرت، سهم بزرگ و قابل توجهی از نفوس را تشکیل میدهند.
اقتصاد این ایالت بهشدت بر بنادر و تجارت متکی است و همین مسئله جذب کارگران از کشورهای مختلف را آسان میسازد.
سهم از مجموع خارجیها در آلمان:
بهدلیل نفوس کم، سهم برمن تنها حدود ۲ تا ۳ درصد از مجموع خارجیهای ساکن آلمان میباشد.
۴. هسن (Hessen)
درصد افراد دارای سابقهٔ مهاجرت: حدود ۳۰ درصد
دلایل:
شهر فرانکفورت بهحیث یک مرکز مالی بینالمللی، متخصصان بانکداری و مالی را از گوشه و کنار جهان جذب میکند.
بخش خدمات و دفاتر اروپایی شرکتهای بزرگ جهانی، نیروی کار تحصیلکرده و متنوع را به هسن میکشاند.
سهم از مجموع افراد دارای سابقهٔ مهاجرت در آلمان:
هسن تقریباً ۸ درصد از مجموع باشندهگان دارای سابقهٔ مهاجرت در آلمان را در خود جای داده است.
۵. بادن-وورتمبرگ (Baden-Württemberg)
درصد افراد دارای سابقهٔ مهاجرت: حدود ۲۸ تا ۳۰ درصد
دلایل:
صنایع نیرومند مثل مرسدسبنز و پورشه و صدها شرکت تخنیکی، به نیروی کار متنوع و متخصص ضرورت دارند.
دانشگاهها و مؤسسات تحقیقاتی معتبر در شهرهایی مانند اشتوتگارت، هایدلبرگ و فرایبورگ، دانشجویان و محققان بینالمللی بسیاری را جذب میکنند.
سهم از مجموع افراد دارای سابقهٔ مهاجرت:
بادن-وورتمبرگ حدود ۱۰ تا ۱۱ درصد از کل افراد دارای سابقهٔ مهاجرت در آلمان را شامل میگردد.
۶. نوردراین-وستفالن (Nordrhein-Westfalen)
درصد افراد دارای سابقهٔ مهاجرت: حدود ۲۶ تا ۲۸ درصد
دلایل:
این ایالت پرنفوسترین ایالت آلمان است؛ منطقهٔ روهر و شهرهایی مانند کولن و دوسلدورف، تعداد زیادی مهاجر را جذب مینمایند.
تنوع گسترده در عرصهٔ صنایع و خدمات، فرصتهای شغلی فراوانی را در بخشهای مختلف بهوجود آورده است.
سهم از مجموع افراد دارای سابقهٔ مهاجرت:
با توجه به نفوس بسیار زیاد، سهم نوردراین-وستفالن میتواند به بیش از ۱۴ تا ۱۵ درصد از کل مهاجران و تازهواردان در آلمان برسد.
۷. بایرن (Bayern)
درصد افراد دارای سابقهٔ مهاجرت: حدود ۲۵ تا ۲۷ درصد
دلایل:
شهرهای بزرگ مانند مونیخ و نورنبرگ، متخصصان در زمینهٔ تکنالوژی، موترسازی و نرمافزار را جذب میکنند.
بخش سیاحت در منطقهٔ آلپ و صنعت مهمانداری، زمینهٔ کار خوبی برای نیروی کار خارجی فراهم کرده است.
سهم از مجموع افراد دارای سابقهٔ مهاجرت:
حدود ۱۲ تا ۱۳ درصد از باشندهگان دارای سابقهٔ مهاجرت در آلمان در ایالت بایرن زندهگی میکنند.
۸. راینلاند-فالتس (Rheinland-Pfalz)
درصد افراد دارای سابقهٔ مهاجرت: حدود ۱۸ تا ۲۰ درصد
دلایل:
حضور تاریخی پایگاههای نظامی ایالات متحده، به ترکیب نفوس بینالمللی در این ایالت کمک کرده است.
فعالیتهای زراعتی، تولید شراب و صنایع و خدمات اروپای میانه، کارگران از اروپای شرقی، ترکیه و سایر کشورها را به خود جلب میکند.
سهم از مجموع خارجیها در آلمان:
برآورد میشود که راینلاند-فالتس تقریبا ۴ تا ۵ درصد از کل خارجیهای ساکن در آلمان را در بر بگیرد.
۹. نیدرزاکسن (Niedersachsen)
درصد افراد دارای سابقهٔ مهاجرت: حدود ۱۸ تا ۲۰ درصد
دلایل:
شهرهای صنعتی مانند هانوفر و ولفسبورگ (مرکز شرکت فولکسواگن) و شبکهٔ بزرگ تأمینکنندهگان، فرصتهای کاری زیادی خلق کرده است.
بخش زراعت و صنایع غذایی بهطور منظم به کارگران موسمی نیاز دارد.
سهم از مجموع افراد دارای سابقهٔ مهاجرت:
نیدرزاکسن حدود ۷ تا ۸ درصد از جمعیت دارای سابقهٔ مهاجرت در آلمان را تشکیل میدهد.
۱۰. شلیسویگ-هولشتاین (Schleswig-Holstein)
درصد افراد دارای سابقهٔ مهاجرت: حدود ۱۴ تا ۱۶ درصد
دلایل:
موقعیت بحری این ایالت و همجواری با دنمارک، جذب کارگران منطقهای و اروپایی را ممکن میسازد.
بخش سیاحت در سواحل بحر شمال و بحر بالتیک، تقاضای فزایندهای برای نیروی کار موسمی ایجاد کرده است.
سهم از مجموع خارجیها در آلمان:
حدود ۳ درصد از خارجیهای آلمان در ایالت شلیسویگ-هولشتاین زندهگی میکنند.
۱۱. براندنبورگ (Brandenburg)
درصد افراد دارای سابقهٔ مهاجرت: حدود ۱۰ تا ۱۲ درصد
دلایل:
نزدیکی به شهر برلین سبب میشود که برخی تازهواردان ترجیح دهند در حومه و اطراف پایتخت، با کرایهٔ کمتر، سکونت کنند.
رشد سکتورهای زراعت و انرژیهای تجدیدپذیر، نیاز به نیروی کار متخصص را افزایش داده است.
سهم از مجموع افراد دارای سابقهٔ مهاجرت:
با در نظر گرفتن نفوس کم و مناطق وسیع روستایی، سهم براندنبورگ بین ۲ تا ۳ درصد تخمین زده میشود.
۱۲. زاکسن (Sachsen)
درصد افراد دارای سابقهٔ مهاجرت: حدود ۸ تا ۱۰ درصد
دلایل:
انکشاف صنایع موترسازی و الکترونیک در لایپزیگ و درسدن، تعدادی از مهاجران را به این ایالت کشانده است.
با وجود آن، سطح کلی مهاجران هنوز هم نسبت به بسیاری از ایالتهای غربی و جنوبی پایینتر است.
سهم از مجموع افراد دارای سابقهٔ مهاجرت:
تقریباً ۲ تا ۳ درصد.
۱۳. مکلنبورگ-فورپومرن (Mecklenburg-Vorpommern)
درصد افراد دارای سابقهٔ مهاجرت: حدود ۷ تا ۹ درصد
دلایل:
روستایی بودن این ایالت و تمرکز بر سیاحت ساحلی، مانع شکلگیری موجهای بزرگ مهاجرت میگردد.
بسیاری از جوانان بومی جهت یافتن کار و فرصتهای بهتر به شهرهای بزرگتر در ایالتهای دیگر کوچ میکنند.
سهم از مجموع افراد دارای سابقهٔ مهاجرت:
تنها حدود ۱ تا ۲ درصد.
۱۴. زاکسن-آنهالت (Sachsen-Anhalt)
درصد افراد دارای سابقهٔ مهاجرت: حدود ۷ تا ۸ درصد
دلایل:
پس از وحدت آلمان، توسعهٔ صنعتی – بهویژه در بخش کیمیا – در این ایالت محدود باقی مانده است.
بهدلیل نبود مراکز بزرگ صنعتی، جذب مهاجران در این ایالت کمتر از سایر ایالتها است.
سهم از مجموع افراد دارای سابقهٔ مهاجرت:
نزدیک به ۱ تا ۲ درصد از مجموع مهاجران و افراد دارای سابقهٔ مهاجرت.
۱۵. تورینگن (Thüringen)
درصد افراد دارای سابقهٔ مهاجرت: حدود ۶ تا ۸ درصد
دلایل:
اقتصاد تورینگن بر صنایع متوسط و شهرهای کوچکتر مانند ارفورت و ینا متکی است؛ این امر باعث میشود که جوامع بزرگ مهاجر کمتر در این ایالت تمرکز یابد.
هرچند رشد چشمگیری در بخشهای تخنیکی مشاهده میشود، این رشد هنوز به درجهٔ جذابیت کلانشهرهای غرب و جنوب کشور نرسیده است.
سهم از مجموع افراد دارای سابقهٔ مهاجرت:
حدود ۱ تا ۲ درصد.
۱۶. زارلند (Saarland)
درصد افراد دارای سابقهٔ مهاجرت: حدود ۱۴ تا ۱۶ درصد (بر اساس برخی آمارها)
با وجود اینکه درصد مهاجران در زارلند نسبتاً بلند است، اما بهدلیل نفوس کم، در مقایسهٔ مطلق در پایین فهرست قرار میگیرد.
دلایل:
موقعیت سرحدی با فرانسه، زمینهٔ تنوع فرهنگی و زبانی را فراهم کرده است.
صنایع سنتی مانند ذغالسنگ و فولاد تا حدی جای خود را به سکتورهای خدماتی مدرن دادهاند.
سهم از مجموع افراد دارای سابقهٔ مهاجرت:
کمتر از ۲ درصد، با توجه به نفوس مجموعی اندک.
این درصدها برای آلمان در مجموع چه معنایی دارند؟
سهم مجموع خارجیها و افراد دارای سابقهٔ مهاجرت در آلمان:
تا حدود سال ۲۰۲۵، برآورد میشود که آنها تقریباً ۲۷ تا ۲۸ درصد از کل نفوس آلمان را تشکیل دهند؛ یعنی نزدیک به یکسوم نفوس آلمان به نوعی دارای سابقهٔ مهاجرت هستند.
نسبت خارجیها (افراد بدون تابعیت آلمانی) حدود ۱۲ تا ۱۳ درصد تخمین میشود و بقیه را آلمانیهای تابعیتگرفته و فرزندان مهاجران متولد آلمان میسازند.
توزیع ناموزون:
شهرهای بزرگ و ایالتهای صنعتی و خدماتی پیشرفته، بیشترین سهم مهاجران را به خود جذب میکنند، زیرا فرصتهای کاری و تحصیلی در آنجا بیشتر است.
ایالتهای شرقی و مناطق روستایی به دلیل نبود مراکز اقتصادی بزرگ و کمبود کلانشهرهای جذاب، سهم کمتری از مهاجران دارند.
جمعبندی
بررسیها نشان میدهد که برلین، هامبورگ و برمن در رأس فهرست ایالتهای آلمان از نظر درصد مهاجران و آلمانیهای دارای سابقهٔ مهاجرت قرار دارند. پس از آنها هسن، بادن-وورتمبرگ و نوردراین-وستفالن قرار میگیرند. این درصدها بازتابدهندهٔ نقش اقتصادی و تاریخی این مناطق بهعنوان مقاصد محبوب برای مهاجرت – چه به دلایل صنعتی و تجاری و چه علمی و تحصیلی – میباشد.
در مقابل، ایالتهای شرقی مانند زاکسن، زاکسن-آنهالت، تورینگن و مکلنبورگ-فورپومرن هنوز هم درصدهای پایینتری ثبت میکنند، هرچند طی سالهای اخیر بهواسطهٔ برنامههای کاریابی و سرمایهگذاری، بهبودهایی به چشم میخورد.
بهطور خلاصه، «نقشهٔ نفوس» آلمان ترکیبی از مناطق صنعتی و خدماتی پیشرفته با کلانشهرهای بزرگ از یکسو، و ایالتهای روستایی و شرقی از سوی دیگر است. انتظار میرود این تنوع در سالهای آینده نیز ادامه یافته و گسترش یابد؛ زیرا بازار کار آلمان به نیروی کار ماهر نیاز دارد و شهرهای بزرگ آلمان برای مهاجران از سراسر جهان جذابیت خود را حفظ خواهند کرد.
* گروه نویسندهگان و ویراستاران این وبسایت تلاش میکنند تا با تکیه بر پژوهشهای گسترده و مراجعه به منابع متعدد، معلومات دقیق و بهروز در اختیار خوانندهگان قرار دهند. با این وجود، بخشی از دادهها ممکن است بر برآوردها یا آمار در حال تغییر استوار بوده و احتمال خطا یا تفاوت جزئی در ارقام وجود داشته باشد. بنابر این، مطالب این مقاله باید تنها بهعنوان منبع ابتدایی و غیرالزامآور در نظر گرفته شود. برای دریافت معلومات رسمی و کاملاً تازه، مراجعه به ادارات و نهادهای مسئول توصیه میگردد.