کار بهحیث راننده بس در آلمان: شرایط، اسناد لازم، هزینههای آموزش و امکان تغییر شهر
کار بهحیث راننده بس (Busfahrer) در آلمان یکی از پیشههای مهم و مورد نیاز است؛ چون مردم زیادی برای رفتوآمدهای روزمره، کاری و درسی خود از ترانسپورت عمومی استفاده میکنند. با توسعه مداوم زیرساختها و تمرکز جدید بالای سیستم حملونقل مدرن، ضرورت به رانندهگان بس مسلکی و آموزشدیده بیشتر شده است. در این مقاله، شرایط و اسناد لازم برای گرفتن گواهینامه بس، هزینههای آموزش و اینکه آیا جابسنتر (Jobcenter) میتواند این هزینهها را بپردازد یا نه، بهتفصیل تشریح میگردد. همچنان در مورد امکان تغییر شهر و فرق بین راننده بس شهری و راننده بس بینشهری معلومات جامع داده میشود.
۱. اهمیت کار بهحیث راننده بس در آلمان
تقاضای دوامدار
بخش ترانسپورت عمومی یک بخش اساسی از بازار کار آلمان است. قشرهای مختلف جامعه – از محصلان گرفته تا کارمندان و بازنشستهگان – برای رسیدن به مقصد خود از بس استفاده میکنند.
با گسترش شبکههای شهری و بینشهری، مخصوصاً در شهرهای بزرگ و مناطق صنعتی، توقع میرود که ضرورت به راننده بس در سالهای آینده نیز بلند بماند.
ثبات وظیفهای
کار بهحیث راننده بس معمولاً این موارد را در بر میگیرد:
-
معاش ماهانه ثابت
-
بیمههای اجتماعی مانند بیمه صحی، بازنشستگی و …
بسیاری از شرکتهای بسرانی پس از موفقیت در دوره آزمایشی، قراردادهای طولانیمدت یا دایمی به رانندهگان بس خود میدهند.
تنوع در فرصت کاری
راننده بس میتواند در سکتورهای مختلف کار کند، مانند:
-
شرکتهای ترانسپورت شهری (Stadtverkehr)
-
شرکتهای بسرانی بینشهری و ناحیهای (Überland / Fernverkehr)
-
شرکتهای سیاحتی که سفرهای ملی و بینالمللی را برگزار میکنند
۲. شرایط و اسناد لازم برای کار بهحیث راننده بس
۲.۱ گواهینامه رانندگی (Führerschein der Klasse D)
برای اینکه بتوانید بس با بیش از ۸ مسافر را در آلمان رانندگی کنید، باید گواهینامه صنف D داشته باشید.
شرایط مهم برای دریافت صنف D:
-
حداقل سن: معمولاً ۲۴ سال.
در بعضی موارد خاص – مثلاً کورسهای خاص آموزشی یا رانندگی بس مکتب در مسافتهای کوتاه – سن میتواند به ۲۱ سال کاهش یابد.
-
گواهینامه صنف B:
شما باید گواهینامه موتر سواری صنف B را داشته باشید و در اکثر حالات باید حداقل یک سال از گرفتن آن گذشته باشد (بسته به ایالت فرق میکند).
-
معاینه صحی:
این معاینه شامل تست دید و بررسی عمومی صحت است تا نشان دهد شما از نگاه صحی برای حمل مسافر مناسب هستید.
-
سجل جزایی (Führungszeugnis):
باید ثابت شود که شما مرتکب جرایم سنگین نشدهاید و از دید قانون برای کار حمل مسافر قابل اعتماد هستید.
۲.۲ کارت مسلکی (Schlüsselzahl 95) – برای حمل تجارتی مسافر
مطابق مقررات اتحادیه اروپا، رانندهگان بس حرفهای باید یک دوره صلاحیت مسلکی ابتدایی (Grundqualifikation) یا صلاحیت مسلکی سریع/تسریعشده (Beschleunigte Grundqualifikation) را بگذرانند.
بعد از تکمیل موفق این دوره، شماره ۹۵ (Schlüsselzahl 95) در گواهینامهتان درج میشود که نشاندهنده صلاحیت حرفهای شما در حمل مسافر است.
این دوره معمولاً شامل:
-
درسهای نظری در مورد قوانین، ایمنی و مسئولیت در برابر مسافر
-
تمرینات عملی در مورد رانندگی محتاطانه، ترمز درست و مدیریت حالات اضطراری
۲.۳ کورسهای آموزشی اضافی
علاوه بر گرفتن گواهینامه صنف D، بسیاری از شرکتهای بسرانی از رانندهگان جدید خود میخواهند کورسهای داخلی دیگری را نیز بگذرانند، از جمله:
-
آموزش ایمنی ترافیک و رانندگی دفاعی
-
آموزش نحوه برخورد با مسافر و خدمات مشتری
-
کورس کمکهای اولیه
-
آموزش برای برخورد با شرایط اضطراری (خرابی بس، حادثه و غیره)
۳. هزینههای آموزش و پرداخت ممکن توسط جابسنتر
هزینه گرفتن گواهینامه صنف D
هزینه آموزش برای صنف D بسته به شهر و مکتب رانندگی (Fahrschule) فرق میکند، اما در کل معمولاً بین ۳۰۰۰ تا ۵۰۰۰ یورو یا بیشتر میباشد. این مبلغ میتواند شامل موارد زیر باشد:
-
درسهای نظری
-
درسهای عملی با بس
-
فیس امتحان نظری و عملی
-
مصارف اداری نهادهای امتحانی
-
در صورت ضرورت، هزینه دوره صلاحیت مسلکی (Schlüsselzahl 95)
آیا جابسنتر میتواند هزینهها را بپردازد؟
در بعضی موارد، جابسنتر یا اداره کار (Agentur für Arbeit) میتواند بخشی یا تمام هزینههای این آموزش را پرداخت کند، مخصوصاً اگر:
-
شما بهعنوان بیکار ثبت شده باشید
-
در منطقهای که زندگی میکنید، ضرورت بلند به راننده بس وجود داشته باشد
-
مشاور کاری شما (Fallmanager) باور داشته باشد که این آموزش شانس کاری شما را بهطور واضح بلند میبرد
برنامههای آموزشی شرکتهای ترانسپورت
برخی از شرکتهای بزرگ ترانسپورت و بسرانی، برنامههای خاص آموزشی دارند که در آنها:
-
بخش عمده یا تمام هزینههای آموزش و گرفتن صنف D و کارت حرفهای را خودشان پرداخت میکنند
-
در عوض، از شما میخواهند برای مدت معین (مثلاً چند سال) برای همان شرکت کار کنید
این راهحل برای کسانی که سرمایه ندارند ولی میخواهند آینده شغلی خود را در بخش بسرانی بسازند، بسیار مفید است.
۴. امکان تغییر شهر و ادامه کار بهحیث راننده بس
حیطه اعتبار گواهینامه
گواهینامه صنف D در تمام آلمان و در چارچوب قوانین اتحادیه اروپا در دیگر کشورهای عضو نیز معتبر میباشد. این به آن معنا است که در اصل شما میتوانید در هر شهر آلمان بهحیث راننده بس کار کنید.
نکات شغلی و قراردادی
اگر در یک شرکت ترانسپورت شهری کار میکنید و میخواهید به شهر دیگری بروید، ممکن است لازم باشد:
-
قرارداد خود را فسخ کنید، یا
-
با شرکت قبلی روی ختم قرارداد توافق کنید.
در شهر جدید، بهتر است:
-
با شبکه خطوط شهری و نقشۀ راهها آشنا شوید
-
قوانین داخلی شرکت جدید را بدانید
-
اگر شرکت جدید امتحانهای داخلی (مثلاً شناخت خطوط) دارد، خود را برای آن آماده کنید
تفاوت در معاش و شرایط کاری
سطح معاش راننده بس براساس ایالتها و قراردادهای دستهجمعی کاری (Tarifvertrag) متفاوت است.
در بعضی شهرها و شرکتها، برای شیفتهای شب، روزهای رخصتی رسمی و آخر هفتهها اضافهپرداخت داده میشود.
۵. تفاوت بین راننده بس شهری و راننده بس بینشهری/دوربرد
۵.۱ راننده بس شهری (Stadtbusfahrer)
محیط کار:
-
کار عمدتاً در داخل شهر و مناطق همجوار
-
رانندگی در خطوط منظم (Linienverkehr) با ایستگاههای متعدد و توقفهای کوتاه
اوقات کار:
-
سیستم شیفتی: شیفت صبح، شیفت شام، گاهی شیفت شب
-
معمولاً کار در آخر هفته و روزهای تعطیل بهویژه در شهرهای بزرگ
تماس با مسافرین:
-
برخورد مداوم با تعداد زیاد مسافر
-
مسافتهای کوتاه و سوار و پیاده شدن زیاد
-
پاسخگویی به سوالهایی در مورد بلیت، مسیر، زمان حرکت و …
چالشها:
-
ترافیک سنگین و ازدحام در شهر
-
حفظ وقتبندی دقیق در حالیکه ترافیک گاهی غیرقابل پیشبینی است
-
ازدحام مسافر در ساعات اوج، مانند صبحها و بعدازظهرها
۵.۲ راننده بس بینشهری یا دوربرد (Überland- oder Fernverkehr)
محیط کار:
-
سفر بین شهرها، ایالتها یا حتی کشورهای مختلف (در صورت کار در شرکتهای سیاحتی یا بینالمللی)
-
رانندگی در مسافتهای طولانی، عمدتاً در شاهراهها (Autobahn)
اوقات کار:
-
بر اساس برنامه سفر تنظیم میشود
-
نیاز به رعایت دقیق مقررات مربوط به ساعتهای رانندگی و استراحت (Lenk- und Ruhezeiten) دارد
تماس با مسافرین:
-
سوار و پیاده شدن کمتر نسبت به بسهای شهری
-
پاسخگویی به نیازهای مسافرین در سفرهای طولانی مانند توقف برای استراحت، معلومات در مورد وقت رسیدن و …
چالشها:
-
رانندگی طولانی در شاهراهها
-
مقابله با شرایط متغیر هوا و جاده در مسیرهای مختلف
-
ضرورت برنامهریزی منظم برای استراحت تا از خستگی و بیحوصلگی جلوگیری شود
۶. توصیههای عملی قبل از شروع کار بهحیث راننده بس
برنامهریزی مالی
اگر سرمایه شخصی برای پرداخت هزینههای آموزش ندارید، هرچه زودتر بررسی کنید که:
-
آیا جابسنتر یا اداره کار میتواند به شما کمک مالی کند یا نه
-
آیا شرکتهای ترانسپورت برنامههای آموزشی رایگان یا ارزان دارند یا خیر
معاش مورد انتظار خود را با هزینههای زندگی در شهر مورد نظر مقایسه کنید.
توجه به صحت و استقامت بدنی
رانندگی بس نیازمند تمرکز طولانی و تحمل فیزیکی است. بنابراین:
-
معاینات صحی منظم، خصوصاً تست بینایی را جدی بگیرید
-
در زمانهای شیفتی، برای داشتن خواب کافی و استراحت مناسب برنامهریزی کنید
تقویت مهارتهای ارتباطی
شما با مسافرینی از فرهنگها و سنین متفاوت روبهرو میشوید. برای موفقیت در این شغل لازم است:
-
با حوصله و احترام با مسافرین برخورد کنید
-
به افراد سالمند یا دارای معلولیت کمک کنید
-
در صورت شکایت یا تاخیر، آرام و حرفهای رفتار کنید
دانستن زبانهای خارجی – بهخصوص انگلیسی – در شهرهای سیاحتی یک امتیاز بزرگ است.
رعایت قوانین کار و ترافیک
برای تأمین امنیت خود و مسافرین، باید:
-
قوانین ترافیکی و حدود سرعت را رعایت کنید
-
مقررات مربوط به ساعتهای رانندگی و استراحت را جدی بگیرید
-
از تغییرات جدید در قوانین ترانسپورت باخبر باشید
۷. جمعبندی
کار بهحیث راننده بس در آلمان، یک فرصت خوب و پایدار برای کسانی است که میخواهند در بخش ترانسپورت و خدمات عمومی فعال باشند. برای این کار، داشتن گواهینامه صنف D و – در صورت حمل تجارتی مسافر – داشتن شماره ۹۵ (Schlüsselzahl 95) در گواهینامه ضروری است. هرچند هزینههای آموزش ممکن است نسبتاً زیاد به نظر برسند، اما برنامههای حمایتی جابسنتر، اداره کار و برخی شرکتهای ترانسپورت میتوانند این مسیر را برای شما آسانتر سازند.
چه بسرانی شهری با تماس زیاد با مسافرین را انتخاب کنید، و چه بسرانی بینشهری و بینالمللی با سفرهای طولانی، در هر صورت میتوانید به شهرهای دیگر نقل مکان کنید و همچنان در همان رشته کار خود را ادامه دهید؛ به شرطی که قوانین و مقررات محلی و کاری را رعایت نمائید. آگاهی از تفاوتهای محیط کار، برنامههای زمانی، و تمرکز بر ایمنی و سرویسدهی حرفهای به مسافرین، اساس موفقیت و پیشرفت شما در این پیشه مهم است.
یادداشت:
جزئیات شرایط، هزینهها و برنامههای حمایتی بسته به ایالت و شهر متفاوت است. پیش از گرفتن تصمیم نهایی، حتماً با اداره کار (Agentur für Arbeit)، جابسنتر، مکاتب رانندگی (Fahrschulen) و شرکتهای ترانسپورت در منطقه خود تماس بگیرید تا تازهترین معلومات و قوانین محل را بهدست آورید.
* تیم نویسندهگان و ویراستاران این ویبسایت تلاش میکنند با استفاده از منابع مختلف و تحقیق گسترده، معلومات درست و قابل اعتماد ارائه کنند. با وجود این، امکان خطا یا کهنه شدن برخی معلومات وجود دارد. لطفاً این مقاله را یک رهنمای عمومی بدانید و برای معلومات قطعی و بهروز، حتماً به ادارات و نهادهای رسمی مراجعه نمایید.